คู่สมรสชาวจีนอยู่ไทย หย่าในไทยได้ไหม? ศาลไทยหรือกลับไปหย่าที่จีน

หย่าในไทยได้โดยการฟ้องที่ศาลไทย เมื่อศาลไทยมีเขตอำนาจและมีเหตุหย่าตามกฎหมายไทย แต่ทะเบียนจีนไม่เปลี่ยนเอง ต้องนำคำพิพากษาไปขอศาลจีนรับรองก่อน ถ้าจดทะเบียนสมรสในจีนและตกลงกันได้ การกลับไปจดทะเบียนหย่าที่จีนมักตรงกว่า โดยมีระยะทบทวน 30 วัน

ชาวจีนที่ย้ายมาทำงาน ทำธุรกิจ หรือพาลูกมาเรียนในไทยมีมากขึ้น เมื่อชีวิตคู่จบลงขณะที่ทั้งสองคนอยู่ไทย คำถามที่ตามมาคือ ต้องบินกลับไปหย่าที่จีนหรือหย่าที่ไทยได้เลย บทความนี้เทียบทางที่มี บอกว่าแต่ละทางมีผลในไทยและในจีนอย่างไร และกรณีใดควรเลือกทางใด สำหรับคู่ที่ฝ่ายหนึ่งเป็นคนไทย ดู หย่ากับคนจีนในไทย จดทะเบียนหย่าที่อำเภอหรือฟ้องศาล

คนจีนสองคนหย่ากันในไทย ใช้กฎหมายประเทศไหน

ถ้าฟ้องที่ศาลไทย ศาลใช้กฎหมายไทยกำหนดเหตุหย่า แต่มีเงื่อนไขว่ากฎหมายจีนต้องยอมให้หย่าได้ด้วย พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 (พ.ร.บ.ขัดกันฯ) มาตรา 27 วางหลักว่า ศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้เมื่อกฎหมายสัญชาติของสามีและภริยาทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า และเหตุหย่าให้เป็นไปตามกฎหมายแห่งถิ่นที่ยื่นฟ้อง

กฎหมายจีนมีการหย่าทั้งแบบตกลงกันและแบบฟ้องศาล (ประมวลกฎหมายแพ่งจีน มาตรา 1076 และ 1079) คู่สมรสชาวจีนจึงไม่ติดเงื่อนไขข้อแรก ส่วนเหตุหย่าเมื่อฟ้องในไทยคือเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516

เรื่องอื่นในคดีเดียวกันอาจใช้กฎหมายต่างกัน

  • ทรัพย์สินระหว่างสามีภริยา ถ้าไม่มีสัญญาก่อนสมรส มาตรา 22 ให้ใช้กฎหมายสัญชาติ ซึ่งคือกฎหมายจีน เว้นแต่อสังหาริมทรัพย์ ให้ใช้กฎหมายของประเทศที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ ห้องชุดในไทยจึงอยู่ใต้กฎหมายไทย
  • สิทธิและหน้าที่ระหว่างพ่อแม่กับลูก มาตรา 30 ให้ใช้กฎหมายสัญชาติของบิดา
  • การพิสูจน์กฎหมายจีน ฝ่ายที่อ้างต้องพิสูจน์เนื้อหากฎหมายจีนให้ศาลพอใจ ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ มาตรา 8 ให้ศาลใช้กฎหมายไทย

คู่สมรสชาวจีนในไทยหย่าได้กี่ทาง

ทางหลักที่ควรพิจารณามีสามทาง ส่วนอีกสองทางยังไม่มีแนวทางทางการให้พึ่งได้ (สถานะ ณ พฤศจิกายน 2569)

ทางหย่าเหมาะกับผลในจีนผลในไทย
จดทะเบียนหย่าที่สำนักทะเบียนสมรสของจีนจดทะเบียนสมรสในจีน และตกลงกันได้ทุกเรื่องมีผลทันทีเมื่อได้ใบหย่าใช้ใบหย่าที่รับรองและแปลแล้วเป็นหลักฐาน
ฟ้องหย่าที่ศาลจีนตกลงกันไม่ได้ และต้องการผลในจีนเป็นหลักมีผลตามคำพิพากษาหรือหนังสือไกล่เกลี่ยของศาลใช้เอกสารศาลที่รับรองและแปลแล้วเป็นหลักฐาน
ฟ้องหย่าที่ศาลไทยชีวิต ลูก และทรัพย์สินอยู่ในไทย หรืออีกฝ่ายอยู่ไทยต้องขอศาลจีนรับรองคำพิพากษาก่อนมีผลเมื่อคำพิพากษาถึงที่สุด
จดทะเบียนหย่าที่อำเภอหรือเขตในไทยยังไม่พบแนวทางทางการสำหรับคู่ต่างชาติทั้งคู่ที่จดสมรสนอกไทยไม่แน่นอนต้องสอบถามสำนักทะเบียนก่อน
จดทะเบียนหย่าที่สถานทูตจีนในไทยยังไม่พบประกาศทางการว่ารับจด—ควรสอบถามฝ่ายกงสุลโดยตรง

ทางที่ 1: กลับไปจดทะเบียนหย่าที่จีน

ถ้าทั้งสองฝ่ายยินยอม ต้องทำข้อตกลงหย่าเป็นหนังสือและไปยื่นคำขอด้วยตนเองที่สำนักทะเบียนสมรส ข้อตกลงต้องครอบคลุมการเลี้ยงดูบุตร ทรัพย์สิน และหนี้ (ประมวลกฎหมายแพ่งจีน มาตรา 1076) จากนั้นมีระยะทบทวน 30 วัน ซึ่งฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถอนคำขอได้ เมื่อพ้นระยะนี้ ทั้งสองต้องไปขอรับใบหย่าด้วยตนเองภายใน 30 วันถัดไป ถ้าไม่ไป ถือว่าถอนคำขอ (มาตรา 1077)

สิ่งที่ต้องวางแผนคือ ต้องเดินทางไปจีนสองครั้ง หรืออยู่ต่อเนื่องเกินหนึ่งเดือน และทั้งสองฝ่ายต้องไปพร้อมกันทั้งสองรอบ

ทางที่ 2: ฟ้องหย่าที่ศาลจีนขณะที่ตัวอยู่ไทย

ใช้เมื่อตกลงกันไม่ได้ คำอธิบายของศาลประชาชนสูงสุดว่าด้วยการใช้กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจีนวางหลักเขตอำนาจไว้ ดังนี้

  • ทั้งสองฝ่ายอยู่ต่างประเทศแต่ยังไม่ได้ตั้งถิ่นฐานถาวร ฟ้องได้ที่ศาลในภูมิลำเนาเดิมของโจทก์หรือของจำเลย (ข้อ 16)
  • ฝ่ายหนึ่งอยู่ต่างประเทศ อีกฝ่ายอยู่ในจีน ศาลในภูมิลำเนาของฝ่ายที่อยู่ในจีนมีอำนาจ ไม่ว่าฝ่ายใดเป็นผู้ฟ้อง (ข้อ 15)

ศาลจีนต้องไกล่เกลี่ยก่อน และให้หย่าเมื่อความสัมพันธ์ฉันสามีภริยาแตกร้าวจนแก้ไขไม่ได้ เช่น แยกกันอยู่เพราะความสัมพันธ์ไม่ราบรื่นครบสองปี (ประมวลกฎหมายแพ่งจีน มาตรา 1079) การตั้งทนายในจีนจากต่างประเทศทำได้ แต่หนังสือมอบอำนาจที่ทำนอกประเทศจีนต้องผ่านการรับรองตามที่กฎหมายจีนกำหนด และคดีหย่าโดยหลักต้องการให้คู่ความมาศาลเอง เว้นแต่มีเหตุพิเศษซึ่งต้องยื่นความเห็นเป็นหนังสือ จึงควรให้ทนายจีนยืนยันกับศาลที่รับคดีตั้งแต่ต้น ภาพของคดีฝั่งจีนอ่านได้ใน สามีจีนฟ้องหย่าที่ศาลจีน ภรรยาอยู่ไทย ได้รับหมายศาลจีนต้องทำอะไร

ทางที่ 3: ฟ้องหย่าที่ศาลไทย

ศาลไทยรับคดีได้เมื่อมีเขตอำนาจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 (1) คือจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาล หรือมูลคดีเกิดในเขตศาล คู่ที่อยู่กินกันในไทยและเหตุหย่าเกิดในไทยจึงมักเข้าเงื่อนไข คดีครอบครัวยื่นที่ศาลเยาวชนและครอบครัว

เอกสารตั้งต้นคือใบสมรสจีนที่ผ่านการรับรองและแปลเป็นภาษาไทย ดูขั้นตอนใน จดทะเบียนสมรสที่จีน หย่าในไทยได้ไหม ถ้าอีกฝ่ายกลับจีนไปแล้ว ต้องขอส่งหมายไปต่างประเทศภายในเจ็ดวันนับแต่ยื่นฟ้อง ดู ส่งหมายฟ้องหย่าไปต่างประเทศ ช่องทางต่างกันอย่างไร

หย่าที่ศาลไทยแล้ว ที่จีนถือว่าหย่าหรือยัง

ยัง ทะเบียนจีนไม่เปลี่ยนตามคำพิพากษาศาลไทยเอง ต้องยื่นคำร้องต่อศาลประชาชนชั้นกลางของจีนเพื่อขอรับรองคำพิพากษาหย่า พร้อมต้นฉบับคำพิพากษาและคำแปลภาษาจีนที่รับรองแล้ว ข้อที่ต้องรู้มีสองข้อ

  • การรับรองครอบคลุมเฉพาะการหย่า ไม่รวมส่วนที่ว่าด้วยทรัพย์สิน ค่าเลี้ยงชีพ และการเลี้ยงดูบุตร
  • ศาลจีนจะไม่รับรอง ถ้าจำเลยขาดนัดโดยไม่ได้รับหมายเรียกโดยชอบ วิธีส่งหมายในคดีไทยจึงต้องเลือกโดยคิดถึงขั้นนี้ไว้ก่อน

รายละเอียดเอกสารและเหตุที่ศาลจีนไม่รับรองอยู่ใน หย่าในไทยแล้วมีผลที่จีนไหม? ขอศาลจีนรับรองคำพิพากษาหย่าไทย สำหรับคู่ที่ทรัพย์สินหลักอยู่ในจีน หรือทั้งสองฝ่ายจะกลับไปใช้ชีวิตที่จีน การฟ้องที่ไทยจึงอาจต้องทำงานสองรอบ

ลูกและทรัพย์สินในไทยจัดการอย่างไร

ศาลไทยสั่งเรื่องลูกที่อยู่ในไทยและทรัพย์สินที่อยู่ในไทยได้ในคดีหย่า แต่เนื้อหาที่ใช้ตัดสินอาจเป็นกฎหมายจีนตามหลักขัดกันข้างต้น

  • ทรัพย์สิน กฎหมายจีนถือทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส เช่น ค่าจ้าง รายได้จากธุรกิจ เป็นทรัพย์สินร่วมของสามีภริยา (ประมวลกฎหมายแพ่งจีน มาตรา 1062) ส่วนห้องชุดหรืออสังหาริมทรัพย์ในไทยใช้กฎหมายไทย
  • ลูก กฎหมายจีนวางหลักว่า ลูกอายุไม่ถึงสองขวบโดยหลักให้อยู่กับแม่ และถ้าลูกอายุครบแปดขวบ ต้องเคารพความประสงค์ที่แท้จริงของลูก (มาตรา 1084)
  • สถานะการพำนักในไทย ถ้าฝ่ายใดอยู่ไทยด้วยวีซ่าผู้ติดตามคู่สมรส การหย่าอาจกระทบสิทธิพำนัก ควรตรวจกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก่อนคดีจบ

คำพิพากษาไทยส่วนที่ว่าด้วยทรัพย์สินในจีนบังคับในจีนได้ยาก ทรัพย์ที่อยู่จีนจึงมักต้องจัดการที่จีน

ตัวอย่างสมมติ: นายเอกับนางบี

ตัวอย่างสมมติ นายเอและนางบี สัญชาติจีนทั้งคู่ จดทะเบียนสมรสที่เซี่ยงไฮ้ ย้ายมาอยู่กรุงเทพฯ สี่ปี มีลูกหนึ่งคนเรียนโรงเรียนนานาชาติ และมีห้องชุดในกรุงเทพฯ หนึ่งห้อง

ถ้าทั้งสองตกลงกันได้ ทางที่ตรงที่สุดคือทำข้อตกลงหย่าแล้วกลับไปจดทะเบียนหย่าที่จีน โดยเผื่อเวลาสำหรับระยะทบทวน 30 วัน ถ้านายเอไม่ยอมหย่าและยังอยู่กรุงเทพฯ นางบีฟ้องที่ศาลเยาวชนและครอบครัวได้เมื่อมีเหตุตามมาตรา 1516 ขอให้ศาลสั่งเรื่องลูกและห้องชุดไปพร้อมกัน เมื่อคดีถึงที่สุด เธอต้องยื่นขอศาลประชาชนชั้นกลางรับรองคำพิพากษา ก่อนจะจดทะเบียนสมรสใหม่ที่จีนได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • คิดว่าหย่าที่ศาลไทยแล้วทะเบียนจีนเปลี่ยนเอง ถ้าไม่ขอรับรอง ทะเบียนจีนยังแสดงว่าสมรสอยู่ และการสมรสใหม่ในจีนอาจมีปัญหา
  • เซ็นข้อตกลงหย่ากันเองแล้วถือว่าจบ ตามกฎหมายจีน การหย่าแบบตกลงกันมีผลเมื่อจดทะเบียนและได้ใบหย่า ข้อตกลงที่เซ็นกันเองยังไม่ทำให้การสมรสสิ้นสุด
  • ขอส่งหมายโดยปิดประกาศเพราะเร็วกว่า อาจทำให้ศาลจีนไม่รับรองคำพิพากษา
  • ลืมเรื่องระยะทบทวน 30 วัน จองตั๋วกลับไทยก่อนถึงวันรับใบหย่า ทำให้คำขอถือว่าถอน

ทนายช่วยอะไรได้บ้าง

  • ประเมินว่าศาลไทยมีเขตอำนาจหรือไม่ และทางใดใช้งานน้อยที่สุดเมื่อดูจากที่ตั้งของทรัพย์สินและแผนชีวิตหลังหย่า
  • เตรียมใบสมรสจีนและเอกสารประกอบให้ผ่านการรับรองและแปลถูกต้อง
  • ร่างคำฟ้องเรื่องลูก ค่าเลี้ยงดู และทรัพย์สินในไทย รวมถึงนำสืบกฎหมายจีนเมื่อจำเป็น
  • ประสานทนายในจีนสำหรับการขอรับรองคำพิพากษา หรือการฟ้องที่ศาลจีนคู่ขนาน

ก่อนเลือกทาง ให้ตอบสามข้อ คือจดทะเบียนสมรสที่ใด อีกฝ่ายยินยอมหย่าหรือไม่ และต้องใช้ผลการหย่าในประเทศใดเป็นหลัก หากต้องการให้ทนายตรวจเอกสารและวางลำดับขั้นตอน ติดต่อสำนักงานได้

คำถามที่พบบ่อย

คนจีนสองคนฟ้องหย่ากันที่ศาลไทยได้ไหม?

ได้ ถ้าศาลไทยมีเขตอำนาจ เช่น จำเลยมีภูมิลำเนาในไทยหรือมูลคดีเกิดในไทย และมีเหตุหย่าตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516 พ.ร.บ.ขัดกันฯ มาตรา 27 กำหนดเพิ่มว่ากฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายต้องยอมให้หย่า ซึ่งกฎหมายจีนยอม

คู่สมรสชาวจีนจดทะเบียนหย่าที่อำเภอหรือเขตในไทยได้ไหม?

ยังไม่พบแนวทางทางการว่าสำนักทะเบียนไทยรับจดหย่าให้คู่ต่างชาติทั้งคู่ที่จดทะเบียนสมรสนอกประเทศไทย และแม้จดได้ จีนจะรับรู้การหย่านั้นหรือไม่ก็ยังไม่แน่นอน จึงควรสอบถามสำนักทะเบียนก่อน และไม่ควรใช้เป็นทางหลัก

หย่าที่ศาลไทยแล้ว จดทะเบียนสมรสใหม่ที่จีนได้เลยไหม?

ยังไม่ได้ ต้องยื่นขอศาลประชาชนชั้นกลางของจีนรับรองคำพิพากษาหย่าก่อน การรับรองครอบคลุมเฉพาะสถานะการหย่า และศาลจีนอาจปฏิเสธถ้าจำเลยขาดนัดโดยไม่ได้รับหมายเรียกโดยชอบ

กลับไปจดทะเบียนหย่าที่จีน ต้องใช้เวลากี่วัน?

อย่างน้อยเกิน 30 วัน เพราะมีระยะทบทวน 30 วันนับแต่สำนักทะเบียนรับคำขอ จากนั้นทั้งสองฝ่ายต้องไปขอรับใบหย่าด้วยตนเองภายใน 30 วันถัดไป ถ้าไม่ไป กฎหมายถือว่าถอนคำขอ

อยู่ไทยทั้งคู่ ฟ้องหย่าที่ศาลจีนโดยไม่กลับไปได้ไหม?

ยื่นฟ้องผ่านทนายในจีนได้ โดยฟ้องที่ศาลในภูมิลำเนาเดิมของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่หนังสือมอบอำนาจต้องผ่านการรับรอง และคดีหย่าโดยหลักศาลต้องการให้คู่ความมาศาลเอง จะขอยกเว้นได้แค่ไหนต้องให้ทนายจีนยืนยันกับศาลที่รับคดี

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ