คุณหย่ากับคู่สมรสชาวเกาหลีเรียบร้อยแล้วที่เกาหลี อาจเป็นการหย่าโดยความยินยอมที่ผ่านศาลครอบครัวแล้วแจ้งทะเบียน หรือหย่าตามคำพิพากษาของศาลครอบครัวเกาหลี แต่เมื่อติดต่อราชการในไทย ข้อมูลของคุณอาจยังแสดงว่าสมรสอยู่ บทความนี้อธิบายว่าใบหย่าเกาหลีใช้ในไทยได้อย่างไร ต้องรับรองและแปลตามลำดับไหน และถ้าคุณยังอยู่เกาหลี จะให้คนในไทยยื่นเรื่องแทนได้หรือไม่
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรหย่าที่ไทยหรือที่เกาหลี อ่านภาพรวมทุกทางได้ที่ คู่มือหย่ากับคนเกาหลี เทียบการหย่าที่ไทยและที่เกาหลีใต้ ส่วนบทความนี้เน้นเฉพาะขั้นตอนหลังหย่าที่เกาหลีเสร็จแล้ว
ใบหย่าเกาหลีใช้ในไทยได้ไหม
ใช้ได้ แต่ใช้เป็นหลักฐานเพื่อขอให้นายทะเบียนไทยบันทึกการหย่า ไม่ใช่ใช้จดทะเบียนหย่าใหม่ การบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) คือการยื่นคำร้องให้นายทะเบียนไทยบันทึกสถานะที่เกิดขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ เช่น การหย่าที่ทำในเกาหลี ลงในทะเบียนครอบครัวของไทย สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล ระบุไว้ว่า เมื่อคู่หย่าจดทะเบียนหย่าตามกฎหมายเกาหลีแล้ว จะจดทะเบียนหย่าอีกครั้งตามกฎหมายไทยไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือการบันทึกฐานะแห่งครอบครัวเพื่อบันทึกสถานภาพการหย่าของตนเอง
ประเด็นสำคัญคือ ทะเบียนไทยไม่เปลี่ยนเองเพียงเพราะคุณหย่าที่เกาหลีแล้ว ระบบทะเบียนของสองประเทศแยกจากกัน ถ้าไม่ยื่นบันทึก ข้อมูลในไทยอาจไม่ตรงกับสถานะจริงของคุณ ซึ่งเป็นปัญหาเวลาจะเปลี่ยนนามสกุล ทำนิติกรรมที่ต้องแสดงสถานะ หรือวางแผนชีวิตครอบครัวใหม่
ก่อนเริ่ม ตรวจว่าการหย่าที่เกาหลีมีผลครบแล้วหรือยัง
การหย่าโดยความยินยอมของเกาหลีไม่ได้จบที่ศาล ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 836 กำหนดว่าการหย่าโดยความตกลงมีผลเมื่อได้รับการยืนยันจากศาลครอบครัว และได้แจ้งต่อทะเบียนแล้ว ส่วนกฎหมายทะเบียนความสัมพันธ์ครอบครัวของเกาหลี มาตรา 75 ให้แจ้งทะเบียนภายใน 3 เดือนนับแต่ได้รับสำเนาหนังสือยืนยัน ถ้าไม่แจ้งภายในกำหนด การยืนยันนั้นสิ้นผล ดังนั้นถ้าคุณมีเพียงหนังสือยืนยันเจตนาของศาล แต่ยังไม่มีใครแจ้งทะเบียน การหย่าตามกฎหมายเกาหลียังไม่มีผล รายละเอียดขั้นตอนฝั่งเกาหลีอ่านได้ที่ หย่าโดยความยินยอมที่เกาหลีต้องไปศาลครอบครัวไหม
อีกเรื่องที่มักเข้าใจผิดคือ เอกสารที่ใช้ยื่นในไทยตามที่สถานทูตไทยในโซลระบุ เป็นเอกสารจากระบบทะเบียนครอบครัวของเกาหลี ไม่ใช่หนังสือยืนยันเจตนาหย่าของศาลครอบครัว ถ้าคุณหย่าโดยคำพิพากษา ควรตรวจว่าคดีถึงที่สุดและการหย่าปรากฏในทะเบียนเกาหลีแล้ว และเตรียมใจว่าสำนักทะเบียนในไทยอาจขอเอกสารคดีเพิ่ม
ใบหย่าเกาหลีที่ต้องใช้มีอะไรบ้าง
สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล ระบุเอกสารหลักสำหรับบันทึกการหย่าไว้ดังตาราง เอกสารภาษาเกาหลีของสถานทูตอธิบายว่า "ทะเบียนหย่า" ในที่นี้คือใบรับรองความสัมพันธ์ทางสมรส (혼인관계증명서) ฉบับรายละเอียดที่แสดงประวัติการหย่า
| เอกสาร | มาจากไหน | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| ทะเบียนหย่า (ใบรับรองความสัมพันธ์ทางสมรส ฉบับรายละเอียด) | ระบบทะเบียนความสัมพันธ์ครอบครัวของเกาหลี | ควรขอฉบับรายละเอียดที่แสดงว่าการหย่าถูกบันทึกแล้ว |
| ทะเบียนครอบครัว | ระบบทะเบียนความสัมพันธ์ครอบครัวของเกาหลี | ขอพร้อมกับทะเบียนหย่า เพื่อให้ข้อมูลตรงกัน |
| สำเนาหนังสือเดินทางของคู่หย่าชาวเกาหลี | อดีตคู่สมรส | ควรขอไว้ตั้งแต่ยังติดต่อกันได้ |
| เอกสารประจำตัวของผู้ยื่น และหนังสือมอบอำนาจถ้ามีคนยื่นแทน | ผู้ยื่นในไทย | สำนักทะเบียนอาจขอเอกสารเพิ่มเติม ควรสอบถามก่อนไป |
| พยาน 2 คน | บุคคลที่ไปกับผู้ยื่น | คู่มือของกรมการปกครองกำหนดให้มีพยานสองคน |
ขั้นตอนรับรองและแปลใบหย่าเกาหลีก่อนยื่นอำเภอ
เอกสารจากเกาหลีต้องผ่านการรับรองหลายชั้นก่อนสำนักทะเบียนไทยจะรับ ลำดับตามที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล ประกาศไว้ ณ ปี 2569 มีดังนี้
- แปลเอกสารเป็นภาษาอังกฤษ ถ้าขอเอกสารฉบับภาษาอังกฤษจากหน่วยงานเกาหลีได้โดยตรง ไม่ต้องแปลขั้นนี้
- รับรองเอกสารที่หน่วยงานรับรองเอกสารของรัฐบาลเกาหลี ซึ่งเอกสารของสถานทูตไทยเรียกว่ากระทรวงการต่างประเทศเกาหลี
- รับรองอีกครั้งที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล สถานทูตรับเฉพาะเอกสารที่ผ่านการรับรองฝั่งเกาหลีมาไม่นาน จึงไม่ควรเว้นช่วงระหว่างขั้นที่ 2 กับขั้นที่ 3 นานเกินไป และควรตรวจกำหนดล่าสุดกับสถานทูต
- แปลเป็นภาษาไทยที่ประเทศไทย ชื่อ วันที่ และเลขเอกสารต้องตรงกับต้นฉบับทุกตัว
- รับรองที่กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ คู่มือของกรมการปกครองกำหนดให้เอกสารภาษาต่างประเทศผ่านการรับรองนิติกรณ์โดยกรมการกงสุลก่อนยื่น
- ยื่นขอบันทึก คร.22 ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต พร้อมพยานสองคน
ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 สถานทูตไทยในโซลเปลี่ยนรูปแบบการรับรองจากการประทับตราและลงนามเป็นการติดสติกเกอร์ (ระบบ e-Legalization) แต่ผู้ยื่นยังทำตามขั้นตอนเดิม ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนได้ ควรตรวจประกาศล่าสุดของสถานทูตและกรมการกงสุลก่อนเริ่ม
ใช้ Apostille แทนการรับรองหลายชั้นได้หรือยัง
ยังไม่ได้ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 เกาหลีใช้ระบบ Apostille มาตั้งแต่ปี 2550 แต่อนุสัญญานี้จะมีผลสำหรับไทยตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ขั้นตอนที่สถานทูตไทยในโซลประกาศไว้ตอนนี้จึงยังเป็นการรับรองหลายชั้น ต้องทำตามลำดับข้างบน หลังวันที่อนุสัญญามีผลกับไทย ขั้นตอนมีแนวโน้มง่ายขึ้น แต่ยังต้องรอประกาศวิธีปฏิบัติของกรมการกงสุลและสถานทูต
อยู่เกาหลี กลับไทยไม่ได้ ให้คนในไทยยื่นแทนได้ไหม
ได้ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล ระบุว่าผู้ที่เดินทางกลับไทยไม่ได้ ทำหนังสือมอบอำนาจที่สถานทูตเพื่อให้บุคคลอื่นในประเทศไทยดำเนินการบันทึกแทนได้ การมอบอำนาจแบบนี้ต่างจากการจดทะเบียนหย่าตามกฎหมายไทย ซึ่งต้องให้คู่สมรสทั้งสองฝ่ายร้องขอเอง บทความนี้พูดถึงการบันทึกการหย่าที่เกิดขึ้นแล้วเท่านั้น
คู่มือของกรมการปกครองยังกำหนดหลักไว้ว่า ผู้มีส่วนได้เสียขอให้บันทึกได้ คู่หย่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องมีสัญชาติไทยขณะยื่นคำร้อง ยื่นที่สำนักทะเบียนใดก็ได้ และไม่เสียค่าธรรมเนียม โดยหลักอดีตคู่สมรสชาวเกาหลีจึงไม่ต้องเดินทางมาด้วย แต่ควรขอสำเนาหนังสือเดินทางของเขาไว้ เพราะเป็นเอกสารที่ต้องใช้
ตัวอย่างสมมติ: นางเอกับใบหย่าจากเกาหลี
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางเอทำงานอยู่ที่เกาหลี เคยจดทะเบียนสมรสกับนายคิม (ชื่อสมมติ) ตามกฎหมายเกาหลีและบันทึกการสมรสไว้ในไทยแล้ว ต่อมาทั้งสองหย่าโดยความยินยอมที่ศาลครอบครัว และนายคิมนำหนังสือยืนยันไปแจ้งทะเบียนภายในกำหนด นางเอยังกลับไทยไม่ได้ แต่อยากให้ข้อมูลในไทยถูกต้องก่อนเปลี่ยนนามสกุลกลับ
นางเอขอใบรับรองความสัมพันธ์ทางสมรสฉบับรายละเอียดและทะเบียนครอบครัวเป็นภาษาอังกฤษ นำไปรับรองที่หน่วยงานรัฐบาลเกาหลี แล้วรีบนำไปรับรองต่อที่สถานทูตไทยในโซล พร้อมทำหนังสือมอบอำนาจให้มารดาที่อยู่ไทย มารดานำเอกสารไปแปลเป็นภาษาไทย รับรองที่กรมการกงสุล แล้วยื่นที่เขตใกล้บ้านพร้อมพยานสองคน เจ้าหน้าที่อาจขอเอกสารเพิ่ม และไม่มีขั้นตอนใดรับประกันว่าจะเสร็จในครั้งเดียว แต่การเตรียมตามลำดับช่วยลดการเดินทางซ้ำ
บันทึก คร.22 แล้ว ต้องทำอะไรต่อ
- เปลี่ยนนามสกุลและแก้เอกสารอื่น ถ้าคุณใช้นามสกุลของอดีตคู่สมรส อ่านขั้นตอนได้ที่ หย่าสามีต่างชาติ เปลี่ยนนามสกุลกลับ ต้องแก้เอกสารอะไรบ้าง
- ทรัพย์สินที่เกาหลี ถ้ายังไม่ได้แบ่งทรัพย์สินตอนหย่า ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 839-2 กำหนดว่าสิทธิขอแบ่งทรัพย์สินสิ้นไปเมื่อพ้น 2 ปีนับแต่วันหย่า ควรรีบปรึกษา ดู แบ่งสินสมรสกับสามีเกาหลี ทรัพย์ในไทยและเกาหลีแบ่งอย่างไร
- ลูก ถ้ามีลูกด้วยกัน ควรเก็บเอกสารที่ระบุผู้เลี้ยงดูและผู้ใช้อำนาจปกครองไว้ให้ครบ เพราะจะใช้ต่อเรื่องเอกสารของลูก ดู หย่าสามีเกาหลี ลูกอยู่กับใคร
หลักทั่วไปของการบันทึกการหย่าที่ทำในต่างประเทศทุกประเทศ อ่านเพิ่มได้ที่ หย่าที่ต่างประเทศแล้ว มีผลในไทยไหม ต้องทำอะไรต่อ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อจะใช้ใบหย่าเกาหลีในไทย
- พยายามจดทะเบียนหย่าใหม่ที่อำเภอ ทั้งที่หย่าตามกฎหมายเกาหลีแล้ว ทางที่ถูกคือบันทึก คร.22
- ใช้หนังสือยืนยันเจตนาของศาลแทนเอกสารทะเบียน เอกสารที่สถานทูตไทยระบุคือเอกสารจากระบบทะเบียนครอบครัวของเกาหลี
- ไม่ได้แจ้งทะเบียนที่เกาหลีให้ทันกำหนด การยืนยันของศาลสิ้นผล และการหย่ายังไม่เกิดขึ้นตามกฎหมายเกาหลี
- ประทับ Apostille มาแทนการรับรองที่สถานทูตไทย อนุสัญญายังไม่มีผลสำหรับไทยจนถึง 28 กุมภาพันธ์ 2570 ตอนนี้ยังต้องรับรองตามขั้นตอนเดิม
- ทิ้งเอกสารที่รับรองแล้วไว้นาน จนสถานทูตไม่รับ ต้องเริ่มขอเอกสารใหม่
- ลืมเรื่องทรัพย์สินที่เกาหลี จนพ้นกำหนด 2 ปีนับแต่วันหย่า
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ถ้าเอกสารครบและการหย่าที่เกาหลีจบสมบูรณ์ หลายคนยื่นเองได้ แต่ควรมีทนายช่วยเมื่อไม่แน่ใจว่าการหย่าที่เกาหลีมีผลครบหรือยัง เมื่อสำนักทะเบียนขอเอกสารที่คุณหาไม่ได้ หรือเมื่อยังมีเรื่องลูกและทรัพย์สินค้างอยู่ ทนายช่วยได้ดังนี้
- ตรวจเอกสารเกาหลีว่าเป็นฉบับที่ใช้ได้ และการหย่าถูกบันทึกในทะเบียนเกาหลีแล้ว
- วางลำดับการรับรองและแปล ตรวจคำแปลภาษาไทยให้ตรงต้นฉบับ
- เตรียมหนังสือมอบอำนาจและประสานกับผู้ยื่นแทนในไทย
- ช่วยตอบคำถามของสำนักทะเบียน และหาทางออกถ้าสำนักทะเบียนยังไม่รับบันทึก
- ประเมินเรื่องที่ยังค้าง เช่น สิทธิขอแบ่งทรัพย์สินที่มีกำหนดเวลา และเอกสารเรื่องลูก
ถ้าคุณหย่าที่เกาหลีแล้วและอยากให้ทะเบียนไทยถูกต้องโดยไม่ต้องเดินทางไปมาหลายรอบ เริ่มจากตรวจเอกสารที่มีอยู่ตอนนี้ก่อน หากต้องการให้ช่วยตรวจเอกสาร วางขั้นตอน และประสานการยื่นในไทย ติดต่อสำนักงาน ได้
คำถามที่พบบ่อย
ใบหย่าเกาหลีใช้จดทะเบียนหย่าที่อำเภอไทยได้ไหม
ไม่ได้ เมื่อหย่าตามกฎหมายเกาหลีแล้ว สถานทูตไทยในโซลระบุว่าจดทะเบียนหย่าอีกครั้งตามกฎหมายไทยไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือนำเอกสารการหย่าที่รับรองและแปลแล้ว ไปยื่นขอบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต
ต้องใช้หนังสือยืนยันเจตนาหย่าของศาลครอบครัวเกาหลีด้วยหรือไม่
ไม่ใช่เอกสารหลัก สถานทูตไทยในโซลระบุเอกสารที่ใช้คือทะเบียนหย่าหรือใบรับรองความสัมพันธ์ทางสมรสฉบับรายละเอียด ทะเบียนครอบครัว และสำเนาหนังสือเดินทางของคู่หย่าชาวเกาหลี แต่สำนักทะเบียนในไทยอาจขอเอกสารเพิ่มได้ ควรเก็บเอกสารจากศาลไว้ด้วย
อดีตสามีชาวเกาหลีต้องมาที่อำเภอด้วยไหม
โดยหลักไม่ต้อง คู่มือของกรมการปกครองให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นขอบันทึกได้ และคู่หย่าฝ่ายหนึ่งต้องมีสัญชาติไทยขณะยื่น แต่ต้องมีสำเนาหนังสือเดินทางของเขาประกอบ จึงควรขอไว้ก่อนขาดการติดต่อ
ใช้ Apostille กับใบหย่าเกาหลีได้เมื่อไร
ยังไม่ได้ ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 อนุสัญญา Apostille จะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ตอนนี้จึงยังต้องรับรองหลายชั้นตามขั้นตอนของสถานทูตไทยในโซลและกรมการกงสุล หลังวันนั้นขั้นตอนอาจง่ายขึ้น แต่ควรรอประกาศของกรมการกงสุลและสถานทูตก่อน
ยื่นบันทึก คร.22 ที่อำเภอไหนก็ได้หรือไม่
ได้ คู่มือของกรมการปกครองระบุว่ายื่นที่สำนักทะเบียนใดก็ได้ ไม่ต้องเป็นอำเภอที่เคยจดทะเบียนสมรส แต่แต่ละแห่งอาจขอเอกสารเพิ่มต่างกัน ควรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปก่อน
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
