สามีชาวเกาหลีกลับประเทศไป ช่วงแรกยังโทรหาและส่งเงินมาบ้าง แล้วเงียบหายจนติดต่อไม่ได้ ขณะที่คุณยังอยู่ไทย และในทะเบียนยังมีสถานะเป็นคู่สมรสของเขา คำถามที่ตามมาคือจะฟ้องหย่าสามีเกาหลีที่ศาลไทยได้หรือไม่ ต้องมีเหตุอะไร และศาลจะส่งหมายไปถึงเขาที่เกาหลีได้อย่างไร บทความนี้ตอบทีละข้อ และอธิบายว่าทำอย่างไรให้คำพิพากษาไทยมีโอกาสนำไปใช้ที่เกาหลีได้ด้วย
ถ้าสามียังติดต่อได้และยอมหย่า ทางจดทะเบียนหย่าหรือหย่าที่เกาหลีอาจง่ายกว่า ภาพรวมทุกทางอ่านได้ที่ คู่มือหย่ากับคนเกาหลี หย่าที่ไทยหรือที่เกาหลีใต้ ส่วนบทความนี้เน้นกรณีที่สามีไม่อยู่และไม่ร่วมมือ ถ้าสามีกลับเป็นฝ่ายฟ้องหย่าที่ศาลเกาหลีก่อน อ่าน ถูกฟ้องหย่าที่ศาลเกาหลี ได้รับหมายศาลเกาหลีต้องทำอะไร
ฟ้องหย่าสามีเกาหลีที่ศาลไทยได้ไหม
ได้ในกรณีทั่วไป การฟ้องหย่า คือการขอให้ศาลพิพากษาให้การสมรสสิ้นสุด ซึ่งเป็นหนึ่งในสองวิธีหย่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1514 คู่กับการหย่าโดยความยินยอม เมื่อสามีไม่ร่วมมือไปจดทะเบียนหย่า การฟ้องหย่าจึงเป็นทางที่คุณทำได้ฝ่ายเดียว
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 ตรี เปิดให้โจทก์ที่มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทยฟ้องต่อศาลไทยได้ แม้จำเลยไม่มีภูมิลำเนาในไทย ในทางปฏิบัติคดีหย่ายื่นที่ศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ
เมื่อคู่สมรสต่างสัญชาติ พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 วางหลักว่าศาลไทยจะพิพากษาให้หย่าได้เมื่อกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่าได้ กฎหมายเกาหลีเองก็มีการหย่าโดยคำพิพากษาของศาลครอบครัว ส่วนเหตุหย่า มาตราเดียวกันให้ใช้กฎหมายของประเทศที่ฟ้อง เมื่อฟ้องที่ศาลไทย เหตุหย่าจึงดูตาม ป.พ.พ. มาตรา 1516
เหตุฟ้องหย่าอะไรใช้ได้ เมื่อสามีกลับเกาหลีแล้วหายไป
ป.พ.พ. มาตรา 1516 มีหลายเหตุ แต่เหตุที่มักเกี่ยวกับกรณีสามีกลับประเทศแล้วขาดการติดต่อ มีดังตาราง ศาลจะดูข้อเท็จจริงทั้งหมด ไม่ได้ดูแค่จำนวนเดือนที่หายไป
| เหตุตามมาตรา 1516 | สาระสำคัญ | กำหนดเวลาฟ้อง |
|---|---|---|
| (4) จงใจละทิ้งร้าง | คู่สมรสจงใจละทิ้งร้างอีกฝ่ายไปเกินหนึ่งปี ต้องแสดงว่าเขาตั้งใจทิ้งไป เช่น ไม่กลับมา ไม่ติดต่อ ไม่ดูแล | ไม่อยู่ในมาตรา 1529 |
| (4/2) สมัครใจแยกกันอยู่ | คู่สมรสสมัครใจแยกกันอยู่เกินสามปี ตามเงื่อนไขที่มาตรานี้กำหนด | ไม่อยู่ในมาตรา 1529 |
| (5) ไปจากภูมิลำเนา | คู่สมรสถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ หรือไปจากภูมิลำเนาเกินสามปีโดยไม่มีใครทราบแน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร | ไม่อยู่ในมาตรา 1529 |
| (6) ไม่อุปการะเลี้ยงดู | ไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูตามสมควร หรือทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นคู่สมรสอย่างร้ายแรง จนอีกฝ่ายเดือดร้อนเกินควร | สิทธิฟ้องระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรได้รู้ (มาตรา 1529) |
ข้อสังเกตคือ เหตุละทิ้งร้างต้องมีเจตนาทิ้งไป การกลับไปทำงานที่เกาหลีโดยยังติดต่อและดูแลครอบครัว อาจยังไม่ใช่การละทิ้งร้าง หลักฐานที่ช่วยได้ เช่น ข้อความครั้งสุดท้ายและหลักฐานการโอนเงินที่หยุดไป วิธีพิสูจน์เหตุนี้อ่านเพิ่มได้ที่ ฟ้องหย่ากรณีทิ้งร้างเกิน 1 ปี ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง
ศาลไทยส่งหมายไปถึงสามีที่เกาหลีอย่างไร
ป.วิ.พ. มาตรา 83 ทวิ และมาตราต่อเนื่อง วางหน้าที่ของโจทก์ไว้ชัด เมื่อต้องส่งหมายไปต่างประเทศ โจทก์ต้องยื่นคำร้องภายในเจ็ดวันนับแต่ยื่นฟ้อง ทำคำแปลเป็นภาษาราชการของประเทศนั้นหรือภาษาอังกฤษ พร้อมคำรับรองคำแปล และวางค่าใช้จ่าย ถ้าเพิกเฉยไม่ทำ กฎหมายให้ถือว่าโจทก์ทิ้งฟ้อง จึงควรเตรียมคำแปลตั้งแต่ก่อนยื่นฟ้อง
วิธีส่งตาม ป.วิ.พ. ใช้ "ถ้าไม่มีข้อตกลงระหว่างประเทศกำหนดเป็นอื่น" ซึ่งสำคัญมากกับเกาหลี
ไทยกับเกาหลีมีสนธิสัญญาเรื่องส่งเอกสารศาล
ไทยกับเกาหลีใต้มีสนธิสัญญาความช่วยเหลือทางศาลในคดีแพ่งและพาณิชย์ ลงนามที่กรุงเทพฯ ปี 2556 และมีผลตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน 2558 ครอบคลุมการส่งเอกสารทางศาล การสืบพยาน และการแลกเปลี่ยนข้อมูลกฎหมาย ตามตัวบทที่เผยแพร่ในระบบกฎหมายของเกาหลี มีหลักที่ควรรู้ดังนี้
- คำร้องขอส่งผ่านหน่วยงานกลางของแต่ละประเทศ ฝั่งเกาหลีคือสำนักงานบริหารศาล
- คำร้องขอทำเป็นภาษาอังกฤษ ส่วนเอกสารที่แนบต้องแปลเป็นภาษาราชการของประเทศผู้รับหรือภาษาอังกฤษ
- ประเทศผู้รับส่งเอกสารตามวิธีในกฎหมายของตน แล้วส่งใบรับรองผลการส่งกลับมา
- ใช้ช่องทางการทูตได้ และสนธิสัญญาไม่ตัดช่องทางหรือแนวปฏิบัติอื่น
- สนธิสัญญานี้ไม่มีข้อบทเรื่องการยอมรับหรือบังคับตามคำพิพากษา
เกาหลีเป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการส่งเอกสาร แต่ไทยไม่เป็น อนุสัญญานั้นจึงไม่ใช้ระหว่างสองประเทศ ส่วนในคดีของคุณศาลไทยจะใช้ช่องทางใด และกำหนดให้แปลเป็นภาษาเกาหลีหรืออังกฤษ เป็นเรื่องที่ทนายต้องตรวจกับศาลที่รับคดี หลักที่ทนายจะยึดคือเลือกวิธีที่ศาลไทยยอมรับ และไม่เป็นปัญหาถ้าวันหนึ่งต้องใช้คำพิพากษาในเกาหลี หลักทั่วไปของการส่งหมายไปต่างประเทศอ่านได้ที่ ฟ้องหย่า อีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ส่งหมายศาลอย่างไร
ส่งหมายไปเกาหลีแล้ว มีผลเมื่อไร
ถ้าส่งตามวิธีใน ป.วิ.พ. มาตรา 83 เบญจ ให้การส่งไปต่างประเทศมีผลเมื่อพ้นหกสิบวันนับแต่ส่ง ถ้าศาลให้ใช้วิธีอื่นแทน มีผลเมื่อพ้นเจ็ดสิบห้าวัน ตัวเลขเหล่านี้คือวันที่การส่งมีผล ไม่ใช่กำหนดเวลาที่สามีต้องยื่นคำให้การ
ทำไมการส่งหมายโดยชอบสำคัญต่อการใช้คำพิพากษาในเกาหลี
ถ้าคุณต้องการให้ทะเบียนเกาหลีเปลี่ยนด้วย หรือต้องเรียกเงินจากทรัพย์ของสามีในเกาหลี เกาหลีจะดูเงื่อนไขในกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเกาหลี มาตรา 217 ซึ่งยอมรับคำพิพากษาต่างประเทศเมื่อครบทุกข้อ ได้แก่
- ศาลต่างประเทศมีเขตอำนาจตามหลักของกฎหมายหรือสนธิสัญญาเกาหลี
- จำเลยที่แพ้คดีได้รับคำฟ้องและหมายนัดโดยชอบ มีเวลาพอเตรียมต่อสู้ โดยไม่นับการส่งโดยประกาศหรือวิธีคล้ายกัน หรือแม้ไม่ได้รับก็ได้เข้าต่อสู้คดี
- ไม่ขัดต่อศีลธรรมอันดีหรือความสงบเรียบร้อยของเกาหลี
- มีหลักถ้อยทีถ้อยปฏิบัติระหว่างสองประเทศ หรือเงื่อนไขการยอมรับของสองประเทศไม่ต่างกันในสาระสำคัญ
ข้อ 2 คือเหตุผลที่การปิดประกาศแทนการส่งหมายถึงตัวสามีเป็นจุดเสี่ยง คำพิพากษาหย่าไทยที่ส่งหมายโดยประกาศอาจไม่ได้รับการยอมรับในเกาหลี และข้อ 4 ระหว่างไทยกับเกาหลียังไม่มีข้อยืนยันที่ตรวจได้ จึงไม่มีใครรับประกันได้ว่าเกาหลีจะยอมรับคำพิพากษาไทยทุกกรณี
ถ้าจะบังคับเอาเงิน เช่น ค่าเลี้ยงดูบุตร จากทรัพย์ในเกาหลี กฎหมายบังคับคดีแพ่งของเกาหลีกำหนดให้ต้องได้คำพิพากษาให้บังคับจากศาลเกาหลีก่อน การแจ้งเปลี่ยนสถานะในทะเบียนกับการบังคับเอาเงินจึงเป็นคนละขั้นตอนกัน
ไม่รู้ที่อยู่ของสามีในเกาหลี ยังฟ้องได้หรือไม่
ยังฟ้องได้ ถ้าส่งหมายไม่ได้ ป.วิ.พ. เปิดให้ศาลสั่งปิดประกาศแทน และมีผลเมื่อพ้นหกสิบวัน ศาลไทยจึงอาจพิจารณาคดีต่อไปได้ แต่ด้วยเหตุผลในหัวข้อก่อน ผลของคำพิพากษาแบบนี้ในเกาหลีอาจมีปัญหา ก่อนยอมใช้ทางนี้ ควรพยายามหาที่อยู่ล่าสุดของสามีด้วยวิธีที่ชอบด้วยกฎหมาย เช่น ที่อยู่ในเอกสารสมรส ทะเบียนบ้านเกาหลีฉบับภาษาอังกฤษที่เคยใช้ ที่อยู่ผู้ส่งพัสดุ หรือการสอบถามญาติของเขา ห้ามแอบเข้าบัญชีหรือโทรศัพท์ของเขาเพื่อหาข้อมูล เพราะอาจเป็นความผิดเสียเอง
ฟ้องหย่าแล้ว ขออะไรจากศาลไทยได้อีกบ้าง
- อำนาจปกครองบุตร ศาลชี้ขาดตาม ป.พ.พ. มาตรา 1520 โดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ ถ้าลูกอายุต่ำกว่า 19 ปี สถานทูตเกาหลีประจำประเทศไทยแจ้งว่าคำพิพากษาต้องระบุผู้ใช้อำนาจปกครองไว้ จึงจะกรอกเรื่องนี้ในแบบแจ้งหย่าของเกาหลีได้ ควรขอให้ศาลชี้ขาดเรื่องนี้ให้ชัด
- ค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1522 ศาลกำหนดได้ในคดีหย่า
- ค่าเลี้ยงชีพ สำหรับตัวคุณตามมาตรา 1526 ต้องเรียกไว้ในคดีหย่า ถ้าไม่ขอไว้ตอนนี้อาจเสียสิทธิ
- คำสั่งชั่วคราว ระหว่างคดี ศาลสั่งเรื่องสินสมรส ที่พัก และการเลี้ยงดูบุตรได้ตามมาตรา 1530
- สินสมรส ที่ดินและบ้านในไทยใช้กฎหมายไทย ส่วนทรัพย์อื่นมีประเด็นกฎหมายขัดกันที่ทนายต้องดู
เรื่องลูกอ่านละเอียดได้ที่ หย่าสามีเกาหลี ลูกอยู่กับใคร อำนาจปกครองและค่าเลี้ยงดู
ขั้นตอนฟ้องหย่าสามีเกาหลีที่ศาลไทย ตั้งแต่ต้นจนจบ
- ปรึกษาทนายและรวบรวมหลักฐาน ทะเบียนสมรส สูติบัตรลูก ข้อความ และหลักฐานการโอนเงิน
- เลือกเหตุหย่าและสิ่งที่จะขอ รวมถึงอำนาจปกครอง ค่าเลี้ยงดู และค่าเลี้ยงชีพ
- ยื่นฟ้องที่ศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ และยื่นคำร้องขอส่งหมายไปเกาหลีพร้อมคำแปลภายในเจ็ดวัน
- ศาลส่งหมาย ผ่านช่องทางที่ศาลกำหนด แล้วนัดพิจารณาเมื่อการส่งมีผล
- สืบพยาน คุณต้องพิสูจน์เหตุหย่าด้วยพยานหลักฐาน แม้สามีไม่มาศาล
- เมื่อคำพิพากษาถึงที่สุด การหย่ามีผลตาม ป.พ.พ. มาตรา 1531 ขอหนังสือรับรองคดีถึงที่สุด แล้วไปบันทึกการหย่าที่สำนักทะเบียน ซึ่งฝ่ายเดียวยื่นได้
- แจ้งฝั่งเกาหลี ดูขั้นตอนใน หย่าที่ไทยแล้ว แจ้งเกาหลีไหม
ตัวอย่างสมมติ: นางเอกับสามีที่กลับไปเกาหลี
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางเอจดทะเบียนสมรสกับนายคิม (ชื่อสมมติ) ที่อำเภอในไทย มีลูกสาววัยสี่ขวบ นายคิมกลับไปทำงานที่เกาหลี ส่งเงินมาไม่กี่เดือนแล้วหยุด ไม่ตอบข้อความ และไม่กลับมาอีกเกินหนึ่งปี นางเอสอบถามญาติของนายคิมจนได้ที่อยู่ปัจจุบันของเขาในเกาหลี
ทนายช่วยนางเอเลือกเหตุละทิ้งร้าง รวบรวมหลักฐานการโอนเงินที่หยุดไปและข้อความที่ไม่มีการตอบ ยื่นฟ้องพร้อมขอให้ศาลชี้ขาดอำนาจปกครองลูกและค่าเลี้ยงดู และยื่นคำร้องขอส่งหมายไปยังที่อยู่นั้นพร้อมคำแปลภายในกำหนด ผลคดีขึ้นกับพยานหลักฐานและการพิจารณาของศาล แต่การส่งหมายถึงตัวนายคิมได้จริง ทำให้คำพิพากษามีโอกาสใช้ที่เกาหลีมากกว่าการปิดประกาศ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อสามีเกาหลีหายไป
- รอให้สามีกลับมาเซ็นหย่าเองโดยไม่ทำอะไร ขณะที่เหตุบางข้อมีกำหนดเวลาฟ้อง
- รีบขอปิดประกาศโดยยังไม่ได้พยายามหาที่อยู่ ซึ่งอาจทำให้คำพิพากษาใช้ที่เกาหลีไม่ได้
- ลืมคำร้องขอส่งหมายภายในเจ็ดวัน จนเสี่ยงถูกถือว่าทิ้งฟ้อง
- ไม่ขอให้ศาลชี้ขาดอำนาจปกครองลูก ทำให้แจ้งเรื่องลูกในทะเบียนเกาหลีไม่ได้
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
คดีหย่าที่จำเลยอยู่ต่างประเทศมีขั้นตอนที่พลาดแล้วแก้ยาก โดยเฉพาะการส่งหมายและกำหนดเวลา ควรปรึกษาทนายตั้งแต่ก่อนยื่นฟ้อง ทนายช่วยได้ดังนี้
- ประเมินเหตุหย่าและหลักฐานที่มี ว่าเหตุใดพิสูจน์ได้จริง
- ร่างคำฟ้อง รวมคำขอเรื่องลูก ค่าเลี้ยงดู ค่าเลี้ยงชีพ และคำสั่งชั่วคราว
- เตรียมคำแปลและคำร้องขอส่งหมายให้ทันกำหนด และเลือกช่องทางที่ไม่เป็นปัญหากับฝั่งเกาหลี
- ดูแลการบันทึกการหย่าในไทย และประสานการแจ้งทะเบียนฝั่งเกาหลี
ถ้าสามีเกาหลีกลับประเทศและติดต่อไม่ได้ คุณไม่จำเป็นต้องรออยู่ในสถานะเดิม การเก็บหลักฐานและวางแผนส่งหมายให้ถูกตั้งแต่แรกช่วยทั้งคดีในไทยและผลที่เกาหลี หากต้องการให้ช่วยประเมินคดีและเตรียมการฟ้อง ติดต่อสำนักงาน ได้
คำถามที่พบบ่อย
สามีเกาหลีไม่มาศาลไทย ศาลจะพิพากษาให้หย่าได้ไหม
อาจได้ เมื่อส่งหมายโดยชอบแล้ว ศาลไทยพิจารณาคดีต่อไปได้แม้สามีไม่มา แต่คุณยังต้องนำพยานหลักฐานพิสูจน์เหตุหย่าตามมาตรา 1516 ให้ศาลเห็น ศาลไม่ได้ให้หย่าเพียงเพราะอีกฝ่ายไม่มา
สามีกลับเกาหลีไปนานเท่าไรจึงฟ้องหย่าได้
ขึ้นกับเหตุที่ใช้ จงใจละทิ้งร้างต้องเกินหนึ่งปี สมัครใจแยกกันอยู่หรือไปจากภูมิลำเนาโดยไม่มีใครทราบว่าเป็นตายอย่างไรต้องเกินสามปี ส่วนเหตุไม่อุปการะเลี้ยงดูไม่ต้องรอครบระยะ แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรได้รู้
ส่งคำฟ้องให้สามีทางแชตหรืออีเมลเอง ใช้แทนหมายศาลได้หรือไม่
ไม่ได้ การส่งหมายต้องทำผ่านศาลตามวิธีที่ ป.วิ.พ. หรือสนธิสัญญาไทย–เกาหลีเปิดไว้ การบอกสามีเองไม่ผิด แต่ไม่ทำให้ถือว่าได้รับหมายโดยชอบ และไม่ช่วยเรื่องการยอมรับคำพิพากษาในเกาหลี
ฟ้องหย่าที่ไทยแล้ว ทะเบียนเกาหลีจะเปลี่ยนเองไหม
ไม่เปลี่ยนเอง ต้องแจ้งทะเบียนเกาหลี สถานทูตเกาหลีประจำประเทศไทยรับแจ้งโดยใช้คำพิพากษา หนังสือรับรองคดีถึงที่สุด และคำแปล ส่วนจะรับหรือไม่ขึ้นกับการตรวจของนายทะเบียนเกาหลี
จดทะเบียนสมรสที่เกาหลี ฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม
โดยหลักได้ เพราะ ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี ดูสัญชาติหรือภูมิลำเนาของโจทก์ ไม่ได้ดูว่าสมรสที่ประเทศใด แต่หลักฐานการสมรสจากเกาหลีต้องเตรียมให้ศาลรับฟังได้ ทนายจะตรวจว่าต้องรับรองและแปลอย่างไร
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
