เอกสารจากศาลครอบครัวเกาหลีมาถึงคุณที่ไทย อาจมาผ่านศาลหรือหน่วยงานของไทย หรือช่องทางอื่น ข้างในบอกว่าสามีชาวเกาหลียื่นฟ้องหย่าที่เกาหลี และอาจขอให้ศาลตัดสินเรื่องลูก ทรัพย์สิน และค่าเสียหายไปด้วย การวางเอกสารไว้เพราะอยู่คนละประเทศเสี่ยงที่สุด บทความนี้อธิบายว่าศาลเกาหลีรับคดีได้อย่างไร ใช้หลักอะไร คุณมีเวลาเท่าไร และฝั่งไทยทำอะไรคู่กันได้
หลักทั่วไปเมื่อคู่สมรสต่างชาติฟ้องหย่าในต่างประเทศ อ่านได้ที่ สามีต่างชาติฟ้องหย่าที่ต่างประเทศ ได้รับหมายศาลแล้วต้องทำอย่างไร ส่วนภาพรวมการหย่ากับคนเกาหลีทุกทาง ดูที่ คู่มือหย่ากับคนเกาหลี หย่าที่ไทยหรือที่เกาหลีใต้
ทำไมสามีฟ้องหย่าที่เกาหลีได้ ทั้งที่คุณอยู่ไทย
การฟ้องหย่าที่เกาหลี คือการที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งขอให้ศาลครอบครัวของเกาหลีพิพากษาให้การสมรสสิ้นสุด เมื่อมีเหตุตามประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 840 คดีหย่าโดยคำพิพากษาเป็นอำนาจเฉพาะของศาลครอบครัวตามกฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัวของเกาหลี
กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของเกาหลี มาตรา 56 ให้ศาลเกาหลีรับคดีหย่าได้หลายกรณี เช่น ฝ่ายหนึ่งมีถิ่นที่อยู่ปกติในเกาหลีและที่อยู่ร่วมกันครั้งสุดท้ายอยู่ในเกาหลี หรือโจทก์เป็นคนเกาหลีที่มีถิ่นที่อยู่ปกติในเกาหลีและฟ้องเพื่อเลิกการสมรสอย่างเดียว สามีที่อยู่เกาหลีจึงฟ้องคุณได้ อย่างน้อยในส่วนการเลิกสมรส ส่วนเรื่องลูกมีเกณฑ์แยก เช่น ศาลเกาหลีอาจรับคดีเรื่องบุตรได้ถ้าลูกอยู่เกาหลีหรือลูกมีสัญชาติเกาหลี และลูกที่เกิดขณะพ่อเป็นคนเกาหลีได้สัญชาติเกาหลีตั้งแต่เกิด
กฎหมายที่ใช้ก็สำคัญ มาตรา 66 ของกฎหมายฉบับเดียวกันกำหนดว่า ถ้าคู่สมรสฝ่ายหนึ่งเป็นคนเกาหลีที่มีถิ่นที่อยู่ปกติในเกาหลี การหย่าใช้กฎหมายเกาหลี คดีของคุณจึงมักตัดสินตามกฎหมายเกาหลี ไม่ใช่เหตุหย่าตามกฎหมายไทย
ศาลเกาหลีตัดสินคดีหย่าด้วยหลักอะไร
ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 840 มีเหตุฟ้องหย่า 6 ข้อ สรุปได้ว่า คู่สมรสนอกใจ จงใจละทิ้งโดยมีเจตนาร้าย ผู้ฟ้องได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรงจากคู่สมรสหรือบุพการีของคู่สมรส บุพการีของผู้ฟ้องได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรงจากคู่สมรส ไม่ทราบความเป็นตายของคู่สมรสสามปีขึ้นไป และเหตุร้ายแรงอื่นที่ทำให้ยากจะอยู่ร่วมกันต่อไป กฎหมายเกาหลีไม่มีเหตุ "แยกกันอยู่เกินสามปี" แบบกฎหมายไทย
บางเหตุมีกำหนดเวลา เช่น เหตุนอกใจ ฟ้องไม่ได้ถ้าผู้ฟ้องยินยอมล่วงหน้าหรือให้อภัยภายหลัง หรือพ้น 6 เดือนนับแต่รู้ หรือพ้น 2 ปีนับแต่เกิดเหตุ (มาตรา 841) เหตุร้ายแรงอื่นก็มีกำหนดเวลาตามมาตรา 842 การนับในคดีจริงให้ทนายเกาหลีตรวจ
ฝ่ายที่เป็นต้นเหตุ ฟ้องหย่าได้หรือไม่
ศาลฎีกาเกาหลียังคงหลักว่า คู่สมรสฝ่ายที่เป็นต้นเหตุหลักของการแตกหัก โดยหลักฟ้องหย่าด้วยเหตุร้ายแรงอื่นไม่ได้ แต่มีข้อยกเว้น เช่น อีกฝ่ายก็ไม่ประสงค์จะอยู่ร่วมกันแล้ว หรือฝ่ายที่เป็นต้นเหตุได้ชดเชยดูแลอีกฝ่ายและลูกพอสมควร ท่าทีของคุณว่ายังต้องการรักษาการสมรสหรือไม่จึงมีน้ำหนัก ควรคุยกับทนายก่อนตอบศาลหรือตอบสามี
ไกล่เกลี่ยก่อน และศาลตรวจข้อเท็จจริงเองได้
กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัวของเกาหลี มาตรา 50 ให้คดีหย่าผ่านการไกล่เกลี่ยก่อน ถ้าฟ้องเลย ศาลส่งเรื่องไปไกล่เกลี่ย เว้นแต่ต้องส่งหมายโดยประกาศ หรือเห็นว่าไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จแน่ และมาตรา 17 ให้ศาลครอบครัวตรวจข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเองได้
เรื่องลูก ทรัพย์สิน และค่าเสียหายในคดีที่ศาลเกาหลี
ถ้าศาลเกาหลีพิจารณาเรื่องเหล่านี้ตามกฎหมายเกาหลี หลักในประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลีเป็นดังตาราง
| เรื่อง | หลักตามกฎหมายเกาหลี |
|---|---|
| ผู้เลี้ยงดูและผู้ใช้อำนาจปกครอง | กฎหมายเกาหลีแยกสองเรื่องนี้ออกจากกัน ในคดีหย่าโดยคำพิพากษา ศาลกำหนดผู้ใช้อำนาจปกครองเอง (มาตรา 909) ส่วนผู้เลี้ยงดู ถ้าพ่อแม่ตกลงกันไม่ได้ศาลกำหนด โดยคำนึงถึงประโยชน์ของบุตร ความประสงค์ อายุของบุตร และฐานะของพ่อแม่ (มาตรา 837) ตัวบทไม่มีกฎตายตัวว่าลูกเล็กต้องอยู่กับแม่ |
| ค่าเลี้ยงดูบุตร | ตกลงกัน หรือศาลกำหนด (มาตรา 837) |
| การเยี่ยมพบ | พ่อหรือแม่ที่ไม่ได้เลี้ยงดูมีสิทธิพบลูก ศาลจำกัดหรือเปลี่ยนได้เพื่อประโยชน์ของลูก (มาตรา 837-2) |
| แบ่งทรัพย์สิน | ศาลดูทรัพย์สินที่ได้มาด้วยความร่วมมือของทั้งสองฝ่ายและพฤติการณ์อื่น ไม่ใช่สูตรแบ่งครึ่ง สิทธิขอแบ่งสิ้นไปเมื่อพ้น 2 ปีนับแต่วันหย่า (มาตรา 839-2) |
| ค่าเสียหายทางจิตใจ | เรียกจากฝ่ายที่มีความผิดได้ ทั้งความเสียหายทางทรัพย์สินและความทุกข์ทางจิตใจ (มาตรา 843 ประกอบมาตรา 806) |
ได้รับหมายศาลเกาหลีแล้ว ต้องตอบภายในกี่วัน
กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเกาหลี มาตรา 256 ซึ่งใช้กับคดีครอบครัวด้วย กำหนดให้ผู้ถูกฟ้องที่จะโต้แย้งยื่นคำให้การภายใน 30 วันนับแต่ได้รับสำเนาคำฟ้อง และกฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัว มาตรา 19 ให้อุทธรณ์คำพิพากษาศาลครอบครัวได้ภายใน 14 วันนับแต่ได้รับคำพิพากษา ซึ่งสั้นมากเมื่อต้องหาทนายและแปลเอกสารข้ามประเทศ
ผลที่แน่นอนของการไม่ยื่นคำให้การในคดีหย่าของเกาหลี เป็นเรื่องที่ทนายเกาหลีต้องตรวจจากคดีจริง แต่ถ้าคุณไม่ตอบ คุณเสี่ยงที่ศาลจะได้ฟังข้อเท็จจริงจากฝ่ายสามีเป็นหลัก ทั้งเรื่องการหย่า ลูก และทรัพย์สิน ทางที่ปลอดภัยคือนับ 30 วันจากวันแรกสุดที่เอกสารมาถึงมือคุณ และอย่าเทียบกับกำหนดเวลาของศาลไทย
หมายศาลเกาหลีมาถึงคนในไทยทางไหนได้บ้าง
กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเกาหลี มาตรา 191 ให้ศาลเกาหลีส่งเอกสารในต่างประเทศโดยขอให้สถานทูตหรือกงสุลเกาหลี หรือหน่วยงานของประเทศนั้นดำเนินการ และไทยกับเกาหลีมีสนธิสัญญาความช่วยเหลือทางศาลในคดีแพ่งและพาณิชย์ มีผลตั้งแต่ปี 2558 ซึ่งเปิดช่องทางส่งเอกสารผ่านหน่วยงานกลางของสองประเทศ หมายศาลเกาหลีจึงอาจมาถึงผ่านศาลหรือหน่วยงานของไทย หรือช่องทางอื่น และอาจแนบคำแปลภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ ไม่ว่ามาทางใด อย่าเพิกเฉย และอย่าสรุปเองว่าเอกสารที่มาทางไปรษณีย์ไม่มีผล
ถ้าศาลเกาหลีส่งเอกสารไปต่างประเทศไม่ได้ หรือไม่รู้ที่อยู่ กฎหมายเกาหลีเปิดให้ส่งโดยประกาศ และการประกาศสำหรับการส่งในต่างประเทศมีผลเมื่อพ้น 2 เดือน (กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเกาหลี มาตรา 194 และ 196) คดีจึงอาจเดินไปได้แม้คุณไม่เคยเห็นเอกสาร
ตั้งทนายในเกาหลีและสู้คดีจากไทยได้อย่างไร
สิ่งแรกคือติดต่อทนายในเกาหลีทันที เพื่อยื่นคำให้การ เข้าร่วมการไกล่เกลี่ย และดูว่าขั้นตอนใดต้องให้คุณเข้าร่วมด้วยตนเอง ซึ่งขึ้นกับศาลและคดี เอกสารที่ทำในไทยอาจต้องรับรองก่อนใช้ในเกาหลี อนุสัญญา Apostille จะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ระหว่างนี้สถานทูตเกาหลีประจำประเทศไทยอธิบายว่าเอกสารไทยต้องผ่านการรับรองโดยกงสุล ส่วนศาลต้องการรับรองขั้นใด ทนายเกาหลีจะแจ้ง
ถ้าคุณก็อยากหย่าเหมือนกัน
การตกลงกันอาจลดความขัดแย้ง แต่ระวังสองเรื่อง หนึ่ง ระเบียบเกาหลีที่ให้ยืนยันเจตนาหย่าผ่านสถานทูตเขียนไว้สำหรับคนสัญชาติเกาหลีที่อยู่ต่างประเทศ ถ้าคุณเป็นฝ่ายไทยที่อยู่นอกเกาหลี ควรให้ทนายเกาหลีดูว่าจะใช้วิธีใด สอง อย่าลงชื่อในบันทึกข้อตกลงหรือเอกสารภาษาเกาหลีที่ยังไม่เข้าใจ โดยเฉพาะเรื่องลูกและทรัพย์สิน อ่านเพิ่มได้ที่ สามีต่างชาติส่งเอกสารหย่ามาให้เซ็น ต้องตรวจอะไรบ้างก่อนลงชื่อ
ฟ้องหย่าที่ศาลไทยคู่ขนานได้ไหม
ทำได้ในหลายกรณี ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งของไทย (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 ตรี เปิดให้คนสัญชาติไทยหรือผู้มีภูมิลำเนาในไทยฟ้องศาลไทยได้แม้จำเลยอยู่ต่างประเทศ เหตุหย่าในศาลไทยใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516 และถ้าต้องการค่าเลี้ยงชีพสำหรับตัวเองตามมาตรา 1526 ต้องเรียกไว้ในคดีหย่าที่ไทย วิธีฟ้องและส่งหมายไปเกาหลีอ่านได้ที่ ฟ้องหย่าสามีเกาหลีที่ศาลไทยได้ไหม
แต่การฟ้องที่ไทยไม่ได้ทำให้คดีที่เกาหลีหยุดเอง กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลของเกาหลี มาตรา 11 ให้ศาลเกาหลีอาจพักคดีได้ถ้ามีคดีเดียวกันค้างอยู่ที่ศาลต่างประเทศ และคาดว่าคำพิพากษานั้นจะได้รับการยอมรับในเกาหลี แต่เป็นดุลพินิจของศาลเกาหลี คุณจึงยังต้องตอบคดีที่เกาหลี
คำพิพากษาศาลเกาหลีมีผลต่อลูกและทรัพย์ในไทยแค่ไหน
- ทะเบียนไทย ไม่เปลี่ยนเอง ต้องรับรองและแปลเอกสารการหย่า แล้วยื่นขอบันทึก คร.22 ที่อำเภอหรือเขต ดู หย่าที่เกาหลีแล้ว ใบหย่าเกาหลีใช้ในไทยได้ไหม
- ทรัพย์สินในไทย โดยทั่วไปไทยไม่มีกฎหมายหรือสนธิสัญญาที่ให้บังคับตามคำพิพากษาต่างประเทศได้โดยตรง สนธิสัญญาไทย–เกาหลีก็ไม่ครอบคลุมเรื่องนี้ และที่ดินหรือบ้านในไทยใช้กฎหมายไทย
- ทรัพย์สินในเกาหลี ใช้กระบวนการศาลเกาหลี ระวังกำหนด 2 ปีนับแต่วันหย่า ดู แบ่งสินสมรสกับสามีเกาหลี
- ลูกที่อยู่ในไทย ถ้ามีคดีในศาลไทย ศาลไทยชี้ขาดอำนาจปกครองตาม ป.พ.พ. มาตรา 1520 โดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ และ ณ ปี 2569 อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาเด็กยังไม่มีผลระหว่างไทยกับเกาหลี การป้องกันก่อนเด็กเดินทางจึงสำคัญที่สุด ดู หย่าสามีเกาหลี ลูกอยู่กับใคร
ตัวอย่างสมมติ: นางบีได้รับหมายจากศาลครอบครัวเกาหลี
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีเคยอยู่เกาหลีกับนายลี (ชื่อสมมติ) แล้วพาลูกชายวัยหกขวบกลับมาอยู่ไทยโดยนายลียินยอม ต่อมา นางบีได้รับเอกสารผ่านศาลไทยพร้อมคำแปลภาษาไทย ว่านายลีฟ้องหย่าที่ศาลครอบครัวเกาหลี ขอเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองลูก และอ้างว่านางบีละทิ้งเขา
นางบีจดวันที่ได้รับเอกสาร นับ 30 วันแบบระวัง และติดต่อทนายในเกาหลีเพื่อยื่นคำให้การ ชี้แจงว่านายลียินยอมให้ลูกกลับไทย และเตรียมหลักฐานเรื่องการเรียนและความเป็นอยู่ของลูกในไทย ทนายไทยช่วยรับรองเอกสารฝั่งไทยและประเมินการฟ้องในไทยคู่กัน ไม่มีขั้นตอนใดรับประกันผล แต่การตอบทันเวลาทำให้ศาลได้ฟังทั้งสองฝ่าย
สิ่งที่ควรทำทันที และข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เก็บเอกสารทุกแผ่นพร้อมซองหรือหลักฐานการส่ง จดวันที่และช่องทางที่ได้รับ
- หาชื่อศาล เลขคดี และกำหนดเวลา ให้ผู้แปลสรุปว่าอีกฝ่ายขออะไร
- ติดต่อทนายในเกาหลีทันที เพื่อยื่นคำให้การและเข้าร่วมการไกล่เกลี่ย
- ปรึกษาทนายไทยคู่กัน เรื่องลูก ทรัพย์ในไทย การรับรองเอกสาร และการฟ้องคดีในไทย
- รวบรวมหลักฐาน ทะเบียนสมรส สูติบัตรลูก หลักฐานความเป็นอยู่ของลูก และหลักฐานทรัพย์สิน
ข้อผิดพลาดที่เห็นบ่อย คือ เพิกเฉยเพราะคิดว่าศาลเกาหลีไม่มีผลกับคนในไทย ลงชื่อในเอกสารไกล่เกลี่ยโดยไม่เข้าใจ และฟ้องในไทยแล้วหยุดสู้คดีที่เกาหลี
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ควรปรึกษาตั้งแต่วันที่ได้รับเอกสาร ทนายช่วยได้ดังนี้
- อ่านและสรุปเอกสารคดีร่วมกับผู้แปล ให้รู้ว่าอีกฝ่ายขออะไรและมีเวลาเท่าไร
- ประสานทนายในเกาหลี ส่งข้อเท็จจริงและหลักฐานฝั่งไทยให้ครบและทันกำหนด
- ประเมินการฟ้องคดีในไทยคู่ขนาน และขอคำสั่งชั่วคราวเรื่องลูกหรือทรัพย์สินถ้าจำเป็น
ถ้าคุณเพิ่งได้รับเอกสารจากศาลเกาหลี ให้รีบหาทนายในเกาหลีและวางแผนฝั่งไทยไปพร้อมกัน หากต้องการให้ช่วยตรวจเอกสาร ประสานงาน และประเมินทางเลือกฝั่งไทย ติดต่อสำนักงาน ได้
คำถามที่พบบ่อย
ไม่ได้เดินทางไปเกาหลี จะสู้คดีหย่าที่ศาลเกาหลีได้ไหม
อาจทำได้ผ่านทนายในเกาหลี แต่ขั้นตอนใดต้องเข้าร่วมด้วยตนเองขึ้นกับศาลและคดี ควรถามทนายเกาหลีตั้งแต่วันแรก และอย่าปล่อยให้เลยกำหนดยื่นคำให้การเพียงเพราะเดินทางไปไม่ได้
ไม่ยื่นคำให้การภายใน 30 วัน จะแพ้คดีทันทีหรือไม่
ไม่ควรเดาเอง ทั้งว่าแพ้ทันทีหรือไม่มีผลอะไร ผลของการไม่ยื่นคำให้การในคดีหย่าของเกาหลีต้องให้ทนายเกาหลีตรวจจากคดีจริง และยิ่งช้า คุณยิ่งเสียโอกาสชี้แจงเรื่องลูกและทรัพย์สิน
สามีเป็นฝ่ายผิด ฟ้องหย่าที่ศาลเกาหลีได้ไหม
โดยหลักฟ้องด้วยเหตุร้ายแรงอื่นไม่ได้ เพราะศาลฎีกาเกาหลีไม่ให้ฝ่ายที่เป็นต้นเหตุหลักฟ้องหย่า แต่มีข้อยกเว้น เช่น อีกฝ่ายก็ไม่ต้องการอยู่ร่วมกันแล้ว ศาลเป็นผู้ชี้ว่าใครเป็นต้นเหตุ
ศาลเกาหลีตัดสินให้ลูกอยู่กับพ่อได้ไหม ทั้งที่ลูกอยู่ไทย
อาจได้ ศาลเกาหลีอาจรับคดีเรื่องบุตรถ้าลูกมีสัญชาติเกาหลี แต่โดยทั่วไปไทยไม่มีกฎหมายหรือสนธิสัญญาที่ให้บังคับคำพิพากษาต่างประเทศได้โดยตรง คุณจึงควรทั้งสู้คดีที่เกาหลีและปรึกษาทนายไทยเรื่องการคุ้มครองลูกในไทย
หย่าที่ศาลเกาหลีเสร็จแล้ว ต้องแจ้งอำเภอไทยไหม
ควรทำ เพราะทะเบียนไทยไม่เปลี่ยนเอง ต้องนำเอกสารการหย่าจากระบบทะเบียนเกาหลีไปรับรองที่เกาหลีและสถานทูตไทยในโซล แปลเป็นไทย รับรองที่กรมการกงสุล แล้วยื่นขอบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22)
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
