ซองจดหมายจากสำนักงานกฎหมายที่ส่งมาในนามคู่สมรสของคุณ มักทำให้ตกใจได้ไม่น้อย โดยเฉพาะเมื่อเขียนว่าให้ตอบหรือลงชื่อภายในเจ็ดวัน มิฉะนั้นจะดำเนินคดี หลายคนรีบโทรกลับ เขียนตอบด้วยอารมณ์ หรือเซ็นเอกสารที่แนบมาเพื่อให้เรื่องจบ บทความนี้ช่วยแยกให้ชัดว่าหนังสือแบบนี้มีผลทางกฎหมายแค่ไหน ต่างจากหมายศาลอย่างไร ควรตอบหรือเงียบเมื่อไร และอะไรที่ไม่ควรทำเลย
หนังสือจากทนายอีกฝ่ายคืออะไร มีผลทางกฎหมายแค่ไหน
หนังสือจากทนาย คือหนังสือที่ทนายความของคู่สมรสส่งถึงคุณเพื่อแจ้งความต้องการหรือข้อเรียกร้องของลูกความ เช่น ขอให้ไปจดทะเบียนหย่า ขอแบ่งทรัพย์ ขอค่าเลี้ยงดูบุตร หรือเรียกค่าทดแทน หนังสือนี้เป็นเอกสารของคู่กรณี ไม่ใช่คำสั่งหรือหมายของศาล ในเรื่องหย่า กฎหมายไม่ได้บังคับให้คุณต้องตอบหนังสือแบบนี้ และการไม่ตอบก็ไม่ใช่ความผิด
กำหนดเวลาที่เขียนในหนังสือ เช่น "ภายใน 7 วัน" เป็นเวลาที่ผู้ส่งกำหนดเอง ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย ผลที่อาจตามมาถ้าคุณไม่ตอบคืออีกฝ่ายอาจยื่นฟ้องต่อศาล ซึ่งเขาทำได้อยู่แล้วแม้ไม่ส่งหนังสือมาก่อน ประโยชน์ที่แท้จริงของหนังสือฉบับนี้สำหรับคุณคือทำให้รู้ล่วงหน้าว่าอีกฝ่ายต้องการอะไร และมีเวลาเตรียมตัว
หนังสือจากทนายต่างจากหมายศาลอย่างไร
ต่างกันที่ผู้ออกเอกสารและผลทางกฎหมาย หมายศาลมีกำหนดเวลาที่ต้องปฏิบัติจริง ส่วนหนังสือจากทนายไม่มี ตารางนี้สรุปความต่างที่สำคัญ
| ประเด็น | หนังสือจากทนายอีกฝ่าย | หมายเรียกและสำเนาคำฟ้องของศาล |
|---|---|---|
| ผู้ออก | ทนายความของคู่สมรส | ศาลเยาวชนและครอบครัว หลังอีกฝ่ายยื่นฟ้องแล้ว |
| มีเลขคดีไหม | ไม่มี | มีชื่อศาลและหมายเลขคดี |
| กำหนดเวลา | ผู้ส่งกำหนดเอง ไม่มีผลบังคับตามกฎหมาย | ยื่นคำให้การภายในสิบห้าวันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 177 |
| ถ้าเพิกเฉย | อีกฝ่ายอาจตัดสินใจยื่นฟ้อง | ถือว่าขาดนัดยื่นคำให้การตามมาตรา 197 และคุณอาจเสียโอกาสต่อสู้คดี |
| สิ่งที่ควรทำ | อ่าน เก็บต้นฉบับ ปรึกษาทนายของตัวเอง | จดวันที่ได้รับ นับกำหนด และรีบปรึกษาทนายเพื่อยื่นคำให้การ |
ถ้าหมายศาลถูกปิดไว้ที่บ้าน นับวันอย่างไร
ถ้าศาลสั่งให้ส่งหมายโดยวิธีอื่น เช่น ปิดหมายไว้ที่บ้าน ป.วิ.พ. มาตรา 79 ให้การส่งมีผลเมื่อพ้นสิบห้าวัน หรือระยะเวลาที่นานกว่านั้นตามที่ศาลกำหนด นับแต่วันปิดหมาย หลังจากนั้นจึงเริ่มนับกำหนดยื่นคำให้การ ถ้ามีเหตุพิเศษ ขอขยายเวลาได้ตามมาตรา 23 โดยต้องยื่นก่อนครบกำหนด เว้นแต่มีเหตุสุดวิสัย ถ้าพ้นกำหนดไปแล้วให้รีบปรึกษาทนายทันที เพราะยังอาจมีทางขอยื่นคำให้การได้ในบางกรณีตามมาตรา 199 ขั้นตอนเมื่อได้รับหมายศาลแล้วอยู่ใน ถูกฟ้องหย่า ได้รับหมายศาลแล้วต้องทำอะไร
ตอบหนังสือ เซ็น หรือยอมรับข้อเท็จจริง มีความเสี่ยงอะไร
ความเสี่ยงหลักคือสิ่งที่คุณเขียนหรือลงชื่อไป อาจถูกนำไปใช้ในคดีภายหลัง และบางอย่างย้อนกลับไม่ได้ ข้อที่ควรรู้มีดังนี้
- คำยอมรับในจดหมายหรือแชต ป.วิ.พ. มาตรา 84 (3) ให้ข้อเท็จจริงที่คู่ความรับกันแล้วในศาลไม่ต้องสืบ คำยอมรับนอกศาลไม่ได้มีผลแบบนั้น แต่อีกฝ่ายนำจดหมายหรือข้อความของคุณไปยื่นเป็นพยานหลักฐานได้ และถ้าคำให้การในศาลขัดกับสิ่งที่คุณเคยเขียน ความน่าเชื่อถือจะลดลง
- สัญญาประนีประนอมยอมความ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 850 ถึง 852 ให้สัญญาที่ระงับข้อพิพาทด้วยต่างยอมผ่อนผันกัน ทำให้สิทธิเรียกร้องที่แต่ละฝ่ายยอมสละระงับไป และฟ้องบังคับได้เมื่อมีหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด
- บันทึกข้อตกลงหย่า ถ้าทำเป็นหนังสือมีพยานสองคนและไปจดทะเบียนหย่า การหย่ามีผลนับแต่จดทะเบียนตามมาตรา 1514 1515 และ 1531 และทรัพย์สินแบ่งตามที่มีอยู่ ณ วันจดทะเบียนหย่าตามมาตรา 1532 สิทธิทางทรัพย์สินที่คุณสละไปในข้อตกลง เช่น ส่วนแบ่งสินสมรส มักเรียกคืนภายหลังไม่ได้ ส่วนสิทธิได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรสละไม่ได้ตามมาตรา 1598/41 และขอแก้ไขได้เมื่อพฤติการณ์เปลี่ยนตามมาตรา 1598/39 แต่ก็ควรเขียนให้ชัดตั้งแต่แรก
- การรับว่าเป็นหนี้ ถ้าหนังสือเรียกให้ชำระเงิน การเขียนตอบรับว่าเป็นหนี้ หรือจ่ายบางส่วน อาจเป็นการรับสภาพหนี้ที่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงและเริ่มนับใหม่ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/14 และ 193/15
เซ็นเพราะถูกกดดัน ภายหลังยกเลิกได้ไหม
มักยกเลิกได้ยาก ป.พ.พ. มาตรา 164 ให้การแสดงเจตนาเพราะถูกข่มขู่เป็นโมฆียะ แต่ต้องเป็นการขู่ว่าจะเกิดภัยใกล้จะถึงและร้ายแรง ขณะที่มาตรา 165 กำหนดว่าการขู่ว่าจะใช้สิทธิตามปกตินิยมไม่ถือว่าเป็นการข่มขู่ ข้อความทำนอง "ถ้าไม่เซ็นจะฟ้องศาล" จึงมักอ้างเป็นการข่มขู่ไม่ได้ ทางที่ปลอดภัยคืออย่าเซ็นบันทึกข้อตกลงหย่า หนังสือสละสิทธิ หรือเอกสารโอนทรัพย์ ก่อนให้ทนายของคุณตรวจ แต่ถ้าถูกขู่ด้วยเรื่องที่ไม่ใช่การใช้สิทธิตามปกติ เช่น ขู่ทำร้ายหรือขู่ประจาน หรือถูกหลอกให้เซ็น ควรปรึกษาทนายเป็นรายกรณี
ตรวจอย่างไรว่าผู้ส่งเป็นทนายความจริง
ตรวจได้จากชื่อเต็มและเลขทะเบียนทนายความผ่านบริการตรวจสอบของสภาทนายความ พระราชบัญญัติทนายความ พ.ศ. 2528 มาตรา 33 ห้ามผู้ที่ไม่ได้รับใบอนุญาตว่าความหรือแต่งคำคู่ความให้ผู้อื่น หนังสือที่อ้างว่ามาจากทนายแต่ไม่ระบุชื่อเต็ม ไม่มีที่อยู่สำนักงานที่ตรวจได้ หรือขอให้โอนเงินเพื่อ "ยุติเรื่อง" เข้าบัญชีบุคคล ควรหยุดและตรวจสอบก่อน ติดต่อกลับโดยใช้ข้อมูลที่คุณหาเองจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ไม่ใช่เบอร์ในหนังสือเพียงอย่างเดียว วิธีตรวจทีละขั้นอยู่ใน ตรวจสอบทนายความก่อนจ้าง ใบอนุญาตสภาทนายความ ดูอย่างไร
เงียบไว้ได้ไหม และเมื่อไรการเงียบเสี่ยง
เงียบได้ในหลายกรณี การไม่ตอบหนังสือไม่ทำให้คุณแพ้คดีหรือยอมรับข้อกล่าวหา แต่บางสถานการณ์การนิ่งเฉยทำให้เสียโอกาส
| สถานการณ์ | เงียบได้ไหม | เหตุผล |
|---|---|---|
| หนังสือแจ้งข้อเรียกร้องทั่วไป และคุณยังไม่พร้อมตัดสินใจ | ได้ ระหว่างปรึกษาทนาย | ไม่มีกำหนดตามกฎหมาย |
| ได้รับหมายเรียกของศาล | ไม่ได้ | ต้องยื่นคำให้การภายในกำหนดตามมาตรา 177 ถ้าเอกสารที่อ้างว่าเป็นหมายศาลมากับหนังสือของทนาย ให้ตรวจกับศาลที่ระบุไว้ก่อน |
| คุณเองมีเหตุฟ้องหย่าหรือเรียกค่าทดแทน เช่น อีกฝ่ายมีชู้ | เสี่ยง | สิทธิของคุณระงับเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้ตามมาตรา 1529 การรอให้อีกฝ่ายเคลื่อนไหวก่อนอาจทำให้เลยกำหนด |
| อีกฝ่ายโอนสินสมรสไปแล้ว | เสี่ยง | ถ้าเป็นการโอนที่ต้องได้รับความยินยอม การฟ้องเพิกถอนตามมาตรา 1480 ห้ามฟ้องเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่รู้เหตุ หรือสิบปีนับแต่วันโอน |
| คุณต้องการหย่าเหมือนกัน และพร้อมเจรจา | ไม่ควร | เป็นโอกาสตกลงหย่าโดยความยินยอมโดยไม่ต้องขึ้นศาล ถ้าเงื่อนไขเป็นธรรม แต่ค่าเลี้ยงชีพตามมาตรา 1526 ฟ้องภายหลังไม่ได้ |
ถ้าอีกฝ่ายเริ่มโยกย้ายทรัพย์ระหว่างที่ส่งหนังสือมา ดู คู่สมรสซ่อนทรัพย์ก่อนหย่า ทำอย่างไร และถ้าคู่สมรสมีบริษัทหรือหุ้น ดู หุ้นบริษัทเป็นสินสมรสไหม
ตอบกลับผ่านทนายของตัวเองอย่างไร
- เก็บหนังสือฉบับจริงและซอง จดวันที่ได้รับ และถ่ายสำเนาเก็บไว้
- อย่าตอบทางโทรศัพท์ แชต หรืออีเมลด้วยตัวเองในวันที่ได้รับ
- รวบรวมข้อมูลเหตุหย่า ทรัพย์สิน หนี้ และเรื่องลูก ตามรายการใน ก่อนฟ้องหย่าต้องเตรียมอะไร
- ให้ทนายตรวจข้อเรียกร้องในหนังสือเทียบกับสิทธิของคุณ เช่น ค่าเลี้ยงชีพ ค่าทดแทน และส่วนแบ่งสินสมรส ซึ่งสรุปไว้ใน ฟ้องหย่าต้องขออะไรบ้างในคำฟ้อง
- ให้ทนายตอบเป็นหนังสือ โดยปฏิเสธข้อกล่าวหาที่ไม่จริง สงวนสิทธิของคุณ หรือเสนอแนวทางเจรจา
- ถ้าตกลงกันได้ ให้ทนายร่างหรือตรวจข้อตกลงให้ครบเรื่องลูก เงิน และทรัพย์ ก่อนลงชื่อและไปจดทะเบียนหย่า ถ้าหย่าโดยความยินยอม คุณจะฟ้องค่าเลี้ยงชีพตาม ป.พ.พ. มาตรา 1526 ภายหลังไม่ได้ สิ่งที่ได้มีเพียงเท่าที่เขียนไว้ในหนังสือหย่า
การตอบผ่านทนายช่วยให้ทุกข้อความถูกตรวจก่อนส่ง และทำให้อีกฝ่ายรู้ว่าคุณมีผู้ดูแลสิทธิแล้ว ซึ่งมักทำให้การเจรจาเป็นไปตามเหตุผลมากขึ้น
สิ่งที่ห้ามทำเมื่อได้รับหนังสือจากทนาย
- โทรด่าว่า ข่มขู่ หรือไปหาคู่สมรสหรือทนายผู้ส่งที่บ้านหรือที่ทำงานเพื่อกดดัน
- โพสต์หนังสือหรือกล่าวหาอีกฝ่ายบนโซเชียลมีเดีย ซึ่งเสี่ยงถูกฟ้องหมิ่นประมาท
- ยักย้ายหรือโอนสินสมรสเพื่อตอบโต้ ป.พ.พ. มาตรา 1534 ให้ถือว่าทรัพย์นั้นยังมีอยู่เพื่อแบ่ง และให้คุณชดใช้จากส่วนของตน
- ลบข้อความหรือทำลายเอกสารที่เกี่ยวกับเรื่องนี้
- เซ็นเอกสารแนบแล้วส่งกลับทันทีเพื่อให้เรื่องจบ
การตอบโต้แบบคุกคามอาจเป็นความผิดอาญา และอีกฝ่ายนำไปใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีครอบครัวได้ โดยเฉพาะเรื่องอำนาจปกครองบุตร
ตัวอย่างสมมติ: หนังสือที่แนบบันทึกข้อตกลงหย่ามาให้เซ็น
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีได้รับหนังสือจากทนายของนายเอ ขอให้ลงชื่อในบันทึกข้อตกลงหย่าที่แนบมาภายในเจ็ดวัน โดยข้อตกลงระบุให้คอนโดที่ซื้อระหว่างสมรสตกเป็นของนายเอ และนางบีไม่เรียกร้องเงินใด ๆ อีก หนังสือยังเขียนว่าถ้าไม่ลงชื่อ นายเอจะฟ้องหย่าและเรียกค่าใช้จ่ายทั้งหมดจากนางบี
นางบีไม่เซ็น ตรวจชื่อทนายผู้ส่งแล้วพบว่าเป็นทนายจริง จึงนำเอกสารไปปรึกษาทนายของตน ทนายชี้ว่าคอนโดเป็นสินสมรสซึ่งโดยหลักต้องแบ่งคนละส่วนเท่ากันตามมาตรา 1533 และข้อความ "ไม่เรียกร้องเงินใด ๆ อีก" อาจทำให้สิทธิทางทรัพย์สินของนางบีระงับไปตามมาตรา 852 ทนายของนางบีตอบหนังสือเพื่อเสนอเงื่อนไขใหม่ เมื่อต่อมานายเอยื่นฟ้องจริง นางบีนับกำหนดสิบห้าวันจากวันที่ได้รับหมายศาล ไม่ใช่จากวันที่ได้รับหนังสือของทนาย ผลของการเจรจาหรือคดียังขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน
หนังสือจากทนายอีกฝ่ายไม่ใช่คำสั่งที่คุณต้องทำตามทันที แต่เป็นสัญญาณว่าเรื่องกำลังเข้าสู่ขั้นที่ต้องมีแผน อย่าตอบด้วยอารมณ์และอย่าเซ็นอะไรก่อนตรวจ หากต้องการให้ทนายอ่านหนังสือที่ได้รับและช่วยวางแนวตอบ ติดต่อสำนักงาน พร้อมสำเนาหนังสือฉบับนั้น
คำถามที่พบบ่อย
ไม่ตอบหนังสือจากทนายภายในกำหนด จะผิดกฎหมายไหม?
ไม่ผิด กำหนดเวลาในหนังสือเป็นของผู้ส่ง ไม่ใช่ของศาลหรือกฎหมาย ผลที่อาจตามมาคืออีกฝ่ายยื่นฟ้อง ซึ่งเมื่อถึงตอนนั้นคุณจะได้รับหมายเรียกของศาลและมีกำหนดยื่นคำให้การที่ต้องนับจริง
ทนายอีกฝ่ายโทรมาขอคุยโดยตรง ควรคุยไหม?
ไม่จำเป็น คุณบอกได้อย่างสุภาพว่าจะให้ทนายของคุณติดต่อกลับ สิ่งที่พูดในสายอาจถูกจดบันทึกและนำไปอ้างภายหลัง ถ้ายังไม่มีทนาย ให้ขอข้อเรียกร้องเป็นหนังสือก่อน
ได้รับหนังสือทางแชตหรืออีเมล มีผลต่างจากทางไปรษณีย์หรือไม่?
ช่องทางที่ส่งไม่ได้ทำให้หนังสือจากทนายกลายเป็นหมายศาล สิ่งที่ต้องดูคือเอกสารนั้นออกโดยศาลและมีหมายเลขคดีหรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจ ให้ตรวจกับศาลที่ระบุไว้โดยใช้ช่องทางติดต่อที่คุณหาเอง
ตอบหนังสือเองโดยไม่มีทนายได้ไหม?
ได้ แต่ควรสั้นและระวัง เช่น แจ้งว่าได้รับแล้วและจะพิจารณาร่วมกับที่ปรึกษากฎหมาย โดยไม่ยอมรับข้อเท็จจริง ไม่สละสิทธิ และไม่เสนอตัวเลขใด ๆ เพราะจดหมายของคุณอาจถูกใช้เป็นพยานหลักฐานในคดี
จะรู้ได้อย่างไรว่าอีกฝ่ายยื่นฟ้องแล้ว?
เมื่ออีกฝ่ายยื่นฟ้อง ศาลจะออกหมายเรียกพร้อมสำเนาคำฟ้องส่งถึงคุณ ซึ่งมีชื่อศาลและหมายเลขคดี วันที่ได้รับหมายหรือวันที่การปิดหมายมีผล คือวันเริ่มนับกำหนดยื่นคำให้การ ไม่ใช่วันที่ได้รับหนังสือจากทนาย
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
