คดีหย่าชาวต่างชาติ พบทนายครั้งแรกต้องเตรียมอะไร? เอกสาร ข้อมูล และคำถามที่ควรถาม

เมื่อคุณตัดสินใจพบทนายเรื่องหย่ากับคู่สมรสชาวต่างชาติ การนัดครั้งแรกมักมีเวลาจำกัด ถ้าเอกสารไม่ครบหรือเล่าเหตุการณ์สลับไปมา ทนายจะประเมินทางเลือกได้ไม่เต็มที่ คดีหย่าชาวต่างชาติต้องใช้ข้อมูลมากกว่าคดีหย่าทั่วไป เช่น ทะเบียนสมรสจากต่างประเทศ ที่อยู่ของอีกฝ่ายในต่างประเทศ และทรัพย์สินที่อยู่สองประเทศ บทความนี้เป็นเช็กลิสต์สำหรับกรณีที่คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติโดยเฉพาะ

หลักการเลือกทนายในคดีครอบครัวโดยทั่วไป อ่านได้ที่ วิธีเลือกทนายคดีหย่าและสิ่งที่ควรถามก่อนจ้าง และถ้ายังไม่แน่ใจว่าเรื่องของคุณต้องมีทนายหรือไม่ เริ่มที่ หย่ากับชาวต่างชาติต้องจ้างทนายไหม

พบทนายครั้งแรกในคดีหย่าชาวต่างชาติ คืออะไร และควรได้อะไรกลับมา

การพบทนายครั้งแรก คือการนัดที่ทนายรับฟังข้อเท็จจริง ดูเอกสารเบื้องต้น และอธิบายทางเลือกที่เป็นไปได้ในเรื่องของคุณ การนัดนี้ยังไม่ใช่การจ้างว่าความ การจ้างจะเกิดเมื่อคุณตกลงขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายกับทนาย ซึ่งควรทำเป็นหนังสือ

สัญญาจ้างกับใบแต่งทนายความเป็นคนละเอกสาร สัญญาจ้างเป็นข้อตกลงระหว่างคุณกับทนาย ส่วนใบแต่งทนายเป็นหนังสือที่คุณและทนายลงชื่อแล้วยื่นต่อศาล และใช้เฉพาะคดีที่ยื่นไว้ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 61) รายละเอียดสัญญาจ้างอ่านได้ที่ สัญญาจ้างทนายคดีหย่าควรมีอะไร เช็กลิสต์ก่อนเซ็น

เมื่อจบนัดแรก คุณควรเข้าใจอย่างน้อยสามเรื่อง คือ ทางเลือกที่เป็นไปได้ เอกสารที่ยังขาด และขั้นตอนถัดไปหากตัดสินใจดำเนินการ ส่วนผลของคดี ทนายประเมินได้เพียงความเป็นไปได้ ไม่มีใครรับประกันผลได้

เล่าความจริงทั้งหมดกับทนายได้แค่ไหน

ควรเล่าทั้งหมด รวมถึงเรื่องที่ไม่เป็นผลดีกับคุณ ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยมรรยาททนายความ พ.ศ. 2529 ข้อ 11 ห้ามทนายเปิดเผยความลับของลูกความที่รู้จากการทำหน้าที่ เว้นแต่ลูกความอนุญาตหรือโดยอำนาจศาล ทนายที่รู้จุดอ่อนก่อนจะวางแผนรับมือได้ดีกว่ามารู้ภายหลังในศาล

ทนายมักถามชื่อคู่สมรสของคุณตั้งแต่ต้น เพื่อตรวจว่าเคยรับปรึกษาจากอีกฝ่ายในเรื่องเดียวกันหรือไม่ เพราะข้อ 13 ห้ามทนายที่รู้เรื่องคดีจากฝ่ายหนึ่งไปรับเป็นทนายหรือช่วยฝ่ายที่เป็นปรปักษ์ในเรื่องเดียวกัน

เอกสารที่ควรเตรียมไปพบทนาย

นัดแรกใช้สำเนาหรือภาพถ่ายเอกสารได้ ทนายจะบอกภายหลังว่าเอกสารใดต้องใช้ต้นฉบับ คำแปล หรือการรับรอง

หมวดเอกสารหรือข้อมูลทำไมสำคัญ
การสมรสทะเบียนสมรสไทย (คร.2 หรือ คร.3) หรือทะเบียนสมรสจากต่างประเทศ และบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ถ้าเคยบันทึกบอกว่าสมรสตามกฎหมายประเทศใด ซึ่งมีผลต่อคำถามว่าจดทะเบียนหย่าที่อำเภอได้หรือไม่
ตัวตนของคู่สมรสสำเนาหนังสือเดินทาง ชื่อสะกดตามหนังสือเดินทาง สัญชาติ และวันเกิดใช้ทำคำฟ้องหรือหนังสือสัญญาหย่า และกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายมีผลต่อการหย่า
ที่อยู่ล่าสุดที่อยู่ในไทยหรือต่างประเทศ ที่ทำงาน และช่องทางติดต่อที่ใช้ได้จำเป็นต่อการส่งหมายศาล โดยเฉพาะเมื่ออีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ
ลูกสูติบัตร หนังสือเดินทางของลูก สัญชาติของลูก และข้อมูลโรงเรียนใช้ประเมินเรื่องอำนาจปกครอง ค่าเลี้ยงดู และการเดินทางข้ามประเทศ
ทรัพย์สินและหนี้โฉนด สัญญาซื้อห้องชุด บัญชีเงินฝากในไทย หลักฐานทรัพย์สินหรือหนี้ในต่างประเทศทรัพย์คนละประเทศอาจต้องใช้กระบวนการต่างกัน
เอกสารจากอีกฝ่ายหรือจากศาลต่างประเทศหมายศาล คำฟ้อง หรือเอกสารหย่าที่อีกฝ่ายส่งมาให้เซ็นอาจมีกำหนดเวลาที่สั้น ควรนำไปให้ทนายดูก่อนลงชื่อหรือตอบกลับ

เอกสารจากต่างประเทศที่จะใช้จริงในไทย โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองและแปลตามขั้นตอนของกรมการกงสุล และอนุสัญญาว่าด้วยการยกเลิกการรับรองเอกสาร (Apostille) มีกำหนดมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 แต่ขั้นตอนในทางปฏิบัติและการใช้กับแต่ละประเทศยังต้องรอประกาศ ควรตรวจประกาศกรมการกงสุลก่อนเตรียมเอกสาร ภาพรวมขั้นตอนอ่านได้ที่ รับรองเอกสารต่างประเทศ ใช้ในคดีหย่า 5 ขั้นตอนก่อนยื่นศาลไทย

ข้อมูลที่ควรสรุปไปให้ทนาย

นอกจากเอกสาร ควรเขียนสรุปสั้น ๆ หนึ่งหน้าเรียงตามลำดับเวลา ทนายจะใช้เวลาในนัดแรกถามจุดสำคัญได้มากขึ้น

  1. ลำดับเหตุการณ์ วันสมรส วันที่เริ่มแยกกันอยู่ เหตุการณ์สำคัญ และใครอยู่ประเทศใดในแต่ละช่วง
  2. สถานะปัจจุบัน อีกฝ่ายยอมหย่าหรือไม่ ยังติดต่อกันได้ไหม และมีการฟ้องคดีที่ไทยหรือต่างประเทศแล้วหรือยัง
  3. สิ่งที่คุณต้องการ เช่น หย่า อำนาจปกครองลูก ค่าเลี้ยงดู หรือการแบ่งทรัพย์สิน เรียงตามความสำคัญ
  4. ประเทศที่ต้องใช้ผลการหย่า เช่น ต้องแก้ทะเบียนในประเทศของคู่สมรส หรือต้องใช้เอกสารเพื่อเรื่องวีซ่า
  5. หลักฐานที่มี เก็บเฉพาะหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ อย่าเจาะบัญชีหรือดักฟังเพื่อหาหลักฐาน
  6. กำหนดเวลาที่ได้รับแจ้ง จากศาล อำเภอ สถานทูต หรือเอกสารของอีกฝ่าย

คำถามที่ควรถามทนายในคดีหย่ากับชาวต่างชาติ

คำถามเหล่านี้ใช้ได้กับทนายทุกคนที่คุณพบ ช่วยให้เปรียบเทียบคำอธิบายและตัดสินใจได้จากข้อมูล

  • ทางเลือกของฉันมีอะไรบ้าง ระหว่างจดทะเบียนหย่าที่อำเภอ ฟ้องศาลไทย หรือดำเนินการในต่างประเทศ และแต่ละทางมีข้อจำกัดอย่างไร
  • การหย่าในไทยจะมีผลในประเทศของคู่สมรสหรือไม่ และต้องทำอะไรเพิ่มที่นั่น
  • ต้องมีทนายในต่างประเทศด้วยไหม ใครรับผิดชอบงานส่วนใด อ่านเพิ่มที่ คดีหย่าข้ามประเทศ ทนายไทยกับทนายต่างประเทศทำงานร่วมกันอย่างไร
  • เอกสารใดต้องรับรองและแปล และต้องเริ่มเตรียมเมื่อไร
  • ถ้าคู่สมรสอยู่ต่างประเทศ จะส่งหมายศาลอย่างไร และคุณต้องเตรียมคำแปลอะไร
  • ต้องใช้ล่ามหรือไม่ ดู คดีหย่าคู่สมรสต่างชาติ ต้องมีล่ามไหม
  • ขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายทั้งหมดมีอะไรบ้าง ทั้งค่าทนาย ค่าธรรมเนียมศาล ค่าแปล และค่าส่งเอกสาร ขอเป็นหนังสือได้ไหม
  • ใครเป็นผู้ดูแลคดี ติดต่อช่องทางใด และจะรายงานความคืบหน้าอย่างไร
  • ใบแต่งทนายจะให้อำนาจพิเศษเรื่องใด เพราะการประนีประนอมยอมความ การถอนฟ้อง หรือการอุทธรณ์ ทนายต้องได้รับอำนาจจากคุณโดยชัดแจ้ง (ป.วิ.พ. มาตรา 62)

ก่อนตกลงจ้าง ควรตรวจว่าผู้ที่คุณพบเป็นทนายความที่มีใบอนุญาตจริง วิธีตรวจอ่านได้ที่ ตรวจสอบทนายความก่อนจ้าง ใบอนุญาตสภาทนายความ ดูอย่างไร

ตัวอย่างสมมติ: นางบีเตรียมตัวพบทนายครั้งแรก

ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีจดทะเบียนสมรสกับนายเอ ชาวต่างชาติ ที่ประเทศของนายเอ และไม่เคยบันทึกการสมรสในไทย ทั้งคู่มีลูกหนึ่งคนและห้องชุดในไทย ต่อมานายเอกลับประเทศและติดต่อได้บ้างไม่ได้บ้าง นางบีจึงนัดพบทนาย

ก่อนนัด นางบีถ่ายภาพทะเบียนสมรสต่างประเทศ สำเนาหนังสือเดินทางของนายเอ สูติบัตรลูก และสัญญาซื้อห้องชุด เขียนลำดับเหตุการณ์หนึ่งหน้า และจดที่อยู่ล่าสุดของนายเอ ทนายอธิบายว่าเมื่อสมรสตามกฎหมายต่างประเทศอย่างเดียว ต้องตรวจก่อนว่าจะหย่าในไทยทางใดได้ และเอกสารใดต้องรับรองและแปล นางบีกลับไปพร้อมรายการเอกสารที่ต้องเตรียมและคำถามที่ต้องตัดสินใจ ยังไม่มีใครรับประกันผลของคดีได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยก่อนพบทนาย

  • ปิดบังข้อเท็จจริงที่ไม่เป็นผลดี ทำให้แผนที่วางไว้ใช้ไม่ได้เมื่ออีกฝ่ายยกขึ้นมาในศาล
  • นำเฉพาะเอกสารภาษาไทย แล้วลืมทะเบียนสมรสหรือหลักฐานทรัพย์สินจากต่างประเทศ
  • ไม่รู้ที่อยู่ล่าสุดของอีกฝ่าย ทั้งที่ข้อมูลนี้สำคัญต่อการส่งหมายศาล
  • ลงชื่อในเอกสารหย่าที่อีกฝ่ายส่งมาก่อนปรึกษา โดยเฉพาะเอกสารภาษาต่างประเทศ
  • จ่ายเงินโดยไม่มีขอบเขตงานเป็นหนังสือ หรือไม่ได้ใบรับเงิน
  • แปลเอกสารเองแล้วคิดว่าใช้ยื่นได้ทันที ทั้งที่การใช้จริงต้องดูเกณฑ์การแปลและการรับรอง

การเตรียมตัวดีช่วยให้นัดแรกได้ข้อมูลครบ และคุณตัดสินใจได้เองว่าจะดำเนินการต่อหรือไม่ ถ้าต้องการให้ทนายประเมินเอกสารของคุณ สามารถติดต่อสำนักงานได้

คำถามที่พบบ่อย

พบทนายครั้งแรกแล้ว ต้องตกลงจ้างทันทีไหม

ไม่ต้อง คุณตัดสินใจได้หลังได้ข้อมูลเรื่องทางเลือก ขอบเขตงาน และค่าใช้จ่ายครบแล้ว ควรขอให้ระบุขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายเป็นหนังสือก่อนตกลง และตรวจใบอนุญาตทนายความก่อนลงชื่อ

ไม่มีทะเบียนสมรสตัวจริง ไปพบทนายได้หรือไม่

ได้ นำสำเนา ภาพถ่าย หรือข้อมูลที่มีไปก่อน เช่น วันที่และสถานที่จดทะเบียน ทนายจะแนะนำว่าต้องขอเอกสารจากหน่วยงานใด และต้องรับรองหรือแปลอย่างไรก่อนใช้จริง

คู่สมรสต่างชาติไปพบทนายคนเดียวกันด้วยได้ไหม

ในเรื่องที่ประโยชน์ของสองฝ่ายขัดกัน โดยหลักไม่ควรใช้ทนายคนเดียวกัน ข้อบังคับมรรยาททนายความ ข้อ 13 ห้ามทนายที่รู้เรื่องจากฝ่ายหนึ่งไปช่วยอีกฝ่ายที่เป็นปรปักษ์ในเรื่องเดียวกัน อีกฝ่ายจึงควรมีทนายหรือที่ปรึกษาของตนเอง

ต้องแปลเอกสารต่างประเทศก่อนไปพบทนายไหม

โดยทั่วไปยังไม่จำเป็นในนัดแรก เมื่อจะยื่นศาลจริง ศาลไทยใช้ภาษาไทย และศาลอาจสั่งให้แปลเอกสารภาษาต่างประเทศทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญพร้อมคำรับรอง (ป.วิ.พ. มาตรา 46) ส่วนงานที่อำเภอมีเกณฑ์รับรองการแปลของตัวเอง

เรื่องที่เล่าให้ทนายฟังจะถูกเปิดเผยไหม

ไม่ควรถูกเปิดเผย ข้อบังคับมรรยาททนายความ ข้อ 11 ห้ามทนายเปิดเผยความลับของลูกความที่รู้จากการทำหน้าที่ เว้นแต่ลูกความอนุญาตหรือโดยอำนาจศาล คุณจึงเล่าข้อเท็จจริงทั้งหมดได้ รวมถึงเรื่องที่ไม่เป็นผลดีกับตัวเอง

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ