เมื่อคุณตัดสินใจพบทนายเรื่องหย่ากับคู่สมรสชาวต่างชาติ การนัดครั้งแรกมักมีเวลาจำกัด ถ้าเอกสารไม่ครบหรือเล่าเหตุการณ์สลับไปมา ทนายจะประเมินทางเลือกได้ไม่เต็มที่ คดีหย่าชาวต่างชาติต้องใช้ข้อมูลมากกว่าคดีหย่าทั่วไป เช่น ทะเบียนสมรสจากต่างประเทศ ที่อยู่ของอีกฝ่ายในต่างประเทศ และทรัพย์สินที่อยู่สองประเทศ บทความนี้เป็นเช็กลิสต์สำหรับกรณีที่คู่สมรสเป็นชาวต่างชาติโดยเฉพาะ
หลักการเลือกทนายในคดีครอบครัวโดยทั่วไป อ่านได้ที่ วิธีเลือกทนายคดีหย่าและสิ่งที่ควรถามก่อนจ้าง และถ้ายังไม่แน่ใจว่าเรื่องของคุณต้องมีทนายหรือไม่ เริ่มที่ หย่ากับชาวต่างชาติต้องจ้างทนายไหม
พบทนายครั้งแรกในคดีหย่าชาวต่างชาติ คืออะไร และควรได้อะไรกลับมา
การพบทนายครั้งแรก คือการนัดที่ทนายรับฟังข้อเท็จจริง ดูเอกสารเบื้องต้น และอธิบายทางเลือกที่เป็นไปได้ในเรื่องของคุณ การนัดนี้ยังไม่ใช่การจ้างว่าความ การจ้างจะเกิดเมื่อคุณตกลงขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายกับทนาย ซึ่งควรทำเป็นหนังสือ
สัญญาจ้างกับใบแต่งทนายความเป็นคนละเอกสาร สัญญาจ้างเป็นข้อตกลงระหว่างคุณกับทนาย ส่วนใบแต่งทนายเป็นหนังสือที่คุณและทนายลงชื่อแล้วยื่นต่อศาล และใช้เฉพาะคดีที่ยื่นไว้ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 61) รายละเอียดสัญญาจ้างอ่านได้ที่ สัญญาจ้างทนายคดีหย่าควรมีอะไร เช็กลิสต์ก่อนเซ็น
เมื่อจบนัดแรก คุณควรเข้าใจอย่างน้อยสามเรื่อง คือ ทางเลือกที่เป็นไปได้ เอกสารที่ยังขาด และขั้นตอนถัดไปหากตัดสินใจดำเนินการ ส่วนผลของคดี ทนายประเมินได้เพียงความเป็นไปได้ ไม่มีใครรับประกันผลได้
เล่าความจริงทั้งหมดกับทนายได้แค่ไหน
ควรเล่าทั้งหมด รวมถึงเรื่องที่ไม่เป็นผลดีกับคุณ ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยมรรยาททนายความ พ.ศ. 2529 ข้อ 11 ห้ามทนายเปิดเผยความลับของลูกความที่รู้จากการทำหน้าที่ เว้นแต่ลูกความอนุญาตหรือโดยอำนาจศาล ทนายที่รู้จุดอ่อนก่อนจะวางแผนรับมือได้ดีกว่ามารู้ภายหลังในศาล
ทนายมักถามชื่อคู่สมรสของคุณตั้งแต่ต้น เพื่อตรวจว่าเคยรับปรึกษาจากอีกฝ่ายในเรื่องเดียวกันหรือไม่ เพราะข้อ 13 ห้ามทนายที่รู้เรื่องคดีจากฝ่ายหนึ่งไปรับเป็นทนายหรือช่วยฝ่ายที่เป็นปรปักษ์ในเรื่องเดียวกัน
เอกสารที่ควรเตรียมไปพบทนาย
นัดแรกใช้สำเนาหรือภาพถ่ายเอกสารได้ ทนายจะบอกภายหลังว่าเอกสารใดต้องใช้ต้นฉบับ คำแปล หรือการรับรอง
| หมวด | เอกสารหรือข้อมูล | ทำไมสำคัญ |
|---|---|---|
| การสมรส | ทะเบียนสมรสไทย (คร.2 หรือ คร.3) หรือทะเบียนสมรสจากต่างประเทศ และบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ถ้าเคยบันทึก | บอกว่าสมรสตามกฎหมายประเทศใด ซึ่งมีผลต่อคำถามว่าจดทะเบียนหย่าที่อำเภอได้หรือไม่ |
| ตัวตนของคู่สมรส | สำเนาหนังสือเดินทาง ชื่อสะกดตามหนังสือเดินทาง สัญชาติ และวันเกิด | ใช้ทำคำฟ้องหรือหนังสือสัญญาหย่า และกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายมีผลต่อการหย่า |
| ที่อยู่ล่าสุด | ที่อยู่ในไทยหรือต่างประเทศ ที่ทำงาน และช่องทางติดต่อที่ใช้ได้ | จำเป็นต่อการส่งหมายศาล โดยเฉพาะเมื่ออีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ |
| ลูก | สูติบัตร หนังสือเดินทางของลูก สัญชาติของลูก และข้อมูลโรงเรียน | ใช้ประเมินเรื่องอำนาจปกครอง ค่าเลี้ยงดู และการเดินทางข้ามประเทศ |
| ทรัพย์สินและหนี้ | โฉนด สัญญาซื้อห้องชุด บัญชีเงินฝากในไทย หลักฐานทรัพย์สินหรือหนี้ในต่างประเทศ | ทรัพย์คนละประเทศอาจต้องใช้กระบวนการต่างกัน |
| เอกสารจากอีกฝ่ายหรือจากศาลต่างประเทศ | หมายศาล คำฟ้อง หรือเอกสารหย่าที่อีกฝ่ายส่งมาให้เซ็น | อาจมีกำหนดเวลาที่สั้น ควรนำไปให้ทนายดูก่อนลงชื่อหรือตอบกลับ |
เอกสารจากต่างประเทศที่จะใช้จริงในไทย โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองและแปลตามขั้นตอนของกรมการกงสุล และอนุสัญญาว่าด้วยการยกเลิกการรับรองเอกสาร (Apostille) มีกำหนดมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 แต่ขั้นตอนในทางปฏิบัติและการใช้กับแต่ละประเทศยังต้องรอประกาศ ควรตรวจประกาศกรมการกงสุลก่อนเตรียมเอกสาร ภาพรวมขั้นตอนอ่านได้ที่ รับรองเอกสารต่างประเทศ ใช้ในคดีหย่า 5 ขั้นตอนก่อนยื่นศาลไทย
ข้อมูลที่ควรสรุปไปให้ทนาย
นอกจากเอกสาร ควรเขียนสรุปสั้น ๆ หนึ่งหน้าเรียงตามลำดับเวลา ทนายจะใช้เวลาในนัดแรกถามจุดสำคัญได้มากขึ้น
- ลำดับเหตุการณ์ วันสมรส วันที่เริ่มแยกกันอยู่ เหตุการณ์สำคัญ และใครอยู่ประเทศใดในแต่ละช่วง
- สถานะปัจจุบัน อีกฝ่ายยอมหย่าหรือไม่ ยังติดต่อกันได้ไหม และมีการฟ้องคดีที่ไทยหรือต่างประเทศแล้วหรือยัง
- สิ่งที่คุณต้องการ เช่น หย่า อำนาจปกครองลูก ค่าเลี้ยงดู หรือการแบ่งทรัพย์สิน เรียงตามความสำคัญ
- ประเทศที่ต้องใช้ผลการหย่า เช่น ต้องแก้ทะเบียนในประเทศของคู่สมรส หรือต้องใช้เอกสารเพื่อเรื่องวีซ่า
- หลักฐานที่มี เก็บเฉพาะหลักฐานที่ได้มาโดยชอบ อย่าเจาะบัญชีหรือดักฟังเพื่อหาหลักฐาน
- กำหนดเวลาที่ได้รับแจ้ง จากศาล อำเภอ สถานทูต หรือเอกสารของอีกฝ่าย
คำถามที่ควรถามทนายในคดีหย่ากับชาวต่างชาติ
คำถามเหล่านี้ใช้ได้กับทนายทุกคนที่คุณพบ ช่วยให้เปรียบเทียบคำอธิบายและตัดสินใจได้จากข้อมูล
- ทางเลือกของฉันมีอะไรบ้าง ระหว่างจดทะเบียนหย่าที่อำเภอ ฟ้องศาลไทย หรือดำเนินการในต่างประเทศ และแต่ละทางมีข้อจำกัดอย่างไร
- การหย่าในไทยจะมีผลในประเทศของคู่สมรสหรือไม่ และต้องทำอะไรเพิ่มที่นั่น
- ต้องมีทนายในต่างประเทศด้วยไหม ใครรับผิดชอบงานส่วนใด อ่านเพิ่มที่ คดีหย่าข้ามประเทศ ทนายไทยกับทนายต่างประเทศทำงานร่วมกันอย่างไร
- เอกสารใดต้องรับรองและแปล และต้องเริ่มเตรียมเมื่อไร
- ถ้าคู่สมรสอยู่ต่างประเทศ จะส่งหมายศาลอย่างไร และคุณต้องเตรียมคำแปลอะไร
- ต้องใช้ล่ามหรือไม่ ดู คดีหย่าคู่สมรสต่างชาติ ต้องมีล่ามไหม
- ขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายทั้งหมดมีอะไรบ้าง ทั้งค่าทนาย ค่าธรรมเนียมศาล ค่าแปล และค่าส่งเอกสาร ขอเป็นหนังสือได้ไหม
- ใครเป็นผู้ดูแลคดี ติดต่อช่องทางใด และจะรายงานความคืบหน้าอย่างไร
- ใบแต่งทนายจะให้อำนาจพิเศษเรื่องใด เพราะการประนีประนอมยอมความ การถอนฟ้อง หรือการอุทธรณ์ ทนายต้องได้รับอำนาจจากคุณโดยชัดแจ้ง (ป.วิ.พ. มาตรา 62)
ก่อนตกลงจ้าง ควรตรวจว่าผู้ที่คุณพบเป็นทนายความที่มีใบอนุญาตจริง วิธีตรวจอ่านได้ที่ ตรวจสอบทนายความก่อนจ้าง ใบอนุญาตสภาทนายความ ดูอย่างไร
ตัวอย่างสมมติ: นางบีเตรียมตัวพบทนายครั้งแรก
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีจดทะเบียนสมรสกับนายเอ ชาวต่างชาติ ที่ประเทศของนายเอ และไม่เคยบันทึกการสมรสในไทย ทั้งคู่มีลูกหนึ่งคนและห้องชุดในไทย ต่อมานายเอกลับประเทศและติดต่อได้บ้างไม่ได้บ้าง นางบีจึงนัดพบทนาย
ก่อนนัด นางบีถ่ายภาพทะเบียนสมรสต่างประเทศ สำเนาหนังสือเดินทางของนายเอ สูติบัตรลูก และสัญญาซื้อห้องชุด เขียนลำดับเหตุการณ์หนึ่งหน้า และจดที่อยู่ล่าสุดของนายเอ ทนายอธิบายว่าเมื่อสมรสตามกฎหมายต่างประเทศอย่างเดียว ต้องตรวจก่อนว่าจะหย่าในไทยทางใดได้ และเอกสารใดต้องรับรองและแปล นางบีกลับไปพร้อมรายการเอกสารที่ต้องเตรียมและคำถามที่ต้องตัดสินใจ ยังไม่มีใครรับประกันผลของคดีได้
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยก่อนพบทนาย
- ปิดบังข้อเท็จจริงที่ไม่เป็นผลดี ทำให้แผนที่วางไว้ใช้ไม่ได้เมื่ออีกฝ่ายยกขึ้นมาในศาล
- นำเฉพาะเอกสารภาษาไทย แล้วลืมทะเบียนสมรสหรือหลักฐานทรัพย์สินจากต่างประเทศ
- ไม่รู้ที่อยู่ล่าสุดของอีกฝ่าย ทั้งที่ข้อมูลนี้สำคัญต่อการส่งหมายศาล
- ลงชื่อในเอกสารหย่าที่อีกฝ่ายส่งมาก่อนปรึกษา โดยเฉพาะเอกสารภาษาต่างประเทศ
- จ่ายเงินโดยไม่มีขอบเขตงานเป็นหนังสือ หรือไม่ได้ใบรับเงิน
- แปลเอกสารเองแล้วคิดว่าใช้ยื่นได้ทันที ทั้งที่การใช้จริงต้องดูเกณฑ์การแปลและการรับรอง
การเตรียมตัวดีช่วยให้นัดแรกได้ข้อมูลครบ และคุณตัดสินใจได้เองว่าจะดำเนินการต่อหรือไม่ ถ้าต้องการให้ทนายประเมินเอกสารของคุณ สามารถติดต่อสำนักงานได้
คำถามที่พบบ่อย
พบทนายครั้งแรกแล้ว ต้องตกลงจ้างทันทีไหม
ไม่ต้อง คุณตัดสินใจได้หลังได้ข้อมูลเรื่องทางเลือก ขอบเขตงาน และค่าใช้จ่ายครบแล้ว ควรขอให้ระบุขอบเขตงานและค่าใช้จ่ายเป็นหนังสือก่อนตกลง และตรวจใบอนุญาตทนายความก่อนลงชื่อ
ไม่มีทะเบียนสมรสตัวจริง ไปพบทนายได้หรือไม่
ได้ นำสำเนา ภาพถ่าย หรือข้อมูลที่มีไปก่อน เช่น วันที่และสถานที่จดทะเบียน ทนายจะแนะนำว่าต้องขอเอกสารจากหน่วยงานใด และต้องรับรองหรือแปลอย่างไรก่อนใช้จริง
คู่สมรสต่างชาติไปพบทนายคนเดียวกันด้วยได้ไหม
ในเรื่องที่ประโยชน์ของสองฝ่ายขัดกัน โดยหลักไม่ควรใช้ทนายคนเดียวกัน ข้อบังคับมรรยาททนายความ ข้อ 13 ห้ามทนายที่รู้เรื่องจากฝ่ายหนึ่งไปช่วยอีกฝ่ายที่เป็นปรปักษ์ในเรื่องเดียวกัน อีกฝ่ายจึงควรมีทนายหรือที่ปรึกษาของตนเอง
ต้องแปลเอกสารต่างประเทศก่อนไปพบทนายไหม
โดยทั่วไปยังไม่จำเป็นในนัดแรก เมื่อจะยื่นศาลจริง ศาลไทยใช้ภาษาไทย และศาลอาจสั่งให้แปลเอกสารภาษาต่างประเทศทั้งฉบับหรือเฉพาะส่วนสำคัญพร้อมคำรับรอง (ป.วิ.พ. มาตรา 46) ส่วนงานที่อำเภอมีเกณฑ์รับรองการแปลของตัวเอง
เรื่องที่เล่าให้ทนายฟังจะถูกเปิดเผยไหม
ไม่ควรถูกเปิดเผย ข้อบังคับมรรยาททนายความ ข้อ 11 ห้ามทนายเปิดเผยความลับของลูกความที่รู้จากการทำหน้าที่ เว้นแต่ลูกความอนุญาตหรือโดยอำนาจศาล คุณจึงเล่าข้อเท็จจริงทั้งหมดได้ รวมถึงเรื่องที่ไม่เป็นผลดีกับตัวเอง
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
