การอยู่ต่างประเทศกับสามีที่ทำร้ายร่างกาย ข่มขู่ หรือไม่ยอมให้หย่า ทำให้หลายคนรู้สึกเหมือนติดอยู่ ไม่คล่องภาษา และกลัวว่าถ้าออกจากบ้านจะเสียสิทธิอยู่ในเกาหลีหรือเสียลูก บทความนี้เรียงสิ่งที่ควรทำ เริ่มจากความปลอดภัย แล้วจึงอธิบายทางหย่าในเกาหลีและในไทย และการพำนักระหว่างดำเนินคดี
ถ้าต้องการเห็นภาพรวมทุกทางเลือกในการหย่ากับคู่สมรสชาวเกาหลีก่อน อ่าน คู่มือหย่ากับคนเกาหลี หย่าที่ไทยหรือที่เกาหลีใต้
ความรุนแรงในครอบครัว คืออะไร และทำไมต้องจัดการความปลอดภัยก่อน
ความรุนแรงในครอบครัว ในความหมายทั่วไป คือการที่คนในครอบครัวทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ ข่มขู่ กักขัง หรือควบคุมเงินและเอกสารของอีกฝ่ายจนไม่มีทางเลือก เรื่องหย่าเป็นเรื่องที่รอได้ แต่ความปลอดภัยของคุณและลูกรอไม่ได้ ถ้ากำลังอยู่ในอันตราย ให้ออกจากจุดเสี่ยงและขอความช่วยเหลือจากตำรวจในพื้นที่ก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องขั้นตอนทางกฎหมาย การมีหน่วยงานรับรู้ตั้งแต่ต้นยังช่วยเรื่องการพำนักที่อธิบายด้านล่างด้วย
ศูนย์ดานูรีช่วยอะไรได้บ้าง
ช่วยได้ทั้งการให้คำปรึกษา ล่าม คำปรึกษากฎหมาย และความช่วยเหลือเร่งด่วน ศูนย์ดานูรี (Danuri Call Center) เป็นสายด่วนภายใต้กระทรวงความเท่าเทียมทางเพศและครอบครัวของเกาหลี สำหรับครอบครัวพหุวัฒนธรรมและผู้ย้ายถิ่นจากการสมรส ตามข้อมูลของกระทรวง ณ ปี 2569 ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงทุกวัน และภาษาไทยเป็นหนึ่งในภาษาที่ให้บริการ บริการที่กระทรวงระบุไว้มีดังนี้
- ข้อมูลการใช้ชีวิตในเกาหลีและปรึกษาปัญหาคู่สมรส
- ความช่วยเหลือเร่งด่วนเมื่อถูกทำร้าย
- คำปรึกษากฎหมายจากผู้เชี่ยวชาญ
- ล่ามและการแปล รวมถึงการโทรแบบสายสามทาง
- ที่พักฉุกเฉิน ซึ่งขึ้นกับการประเมินของหน่วยงานเป็นรายกรณี
ช่องทางติดต่อดูได้จากเว็บไซต์ของกระทรวง ควรจดเก็บไว้ในที่ที่อีกฝ่ายเข้าถึงไม่ได้
สถานทูตไทยในโซลช่วยอะไรได้
ช่วยให้คำแนะนำในฐานะคนไทยที่ตกทุกข์ได้ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล มีงานคุ้มครองคนไทยกรณีตกทุกข์หรือฉุกเฉิน รูปแบบความช่วยเหลือขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี จึงควรติดต่อเพื่อเล่าสถานการณ์และขอคำแนะนำ ถ้าหนังสือเดินทางถูกอีกฝ่ายยึดไว้ก็แจ้งด้วย สถานทูตยังมีงานมอบอำนาจและรับรองเอกสาร ซึ่งจะใช้เมื่อถึงขั้นบันทึกการหย่าในไทย
เช็กลิสต์ก่อนออกจากบ้านหรือก่อนเริ่มคดี
ถ้าอยู่ในอันตรายทันที อย่ารอเตรียมเอกสารหรือของใช้ ให้ออกจากจุดเสี่ยงและขอความช่วยเหลือก่อน รายการด้านล่างใช้เมื่อเตรียมตัวได้อย่างปลอดภัยเท่านั้น
- เอกสารประจำตัว หนังสือเดินทาง บัตรประจำตัวคนต่างชาติ ทะเบียนสมรส สูติบัตรของลูก เก็บสำเนาไว้ในที่ปลอดภัย
- หลักฐานความรุนแรง ใบรับรองแพทย์ ภาพถ่ายบาดแผล บันทึกการแจ้งความ ข้อความข่มขู่ที่ส่งถึงคุณ และชื่อพยานที่เห็นเหตุการณ์
- เงินและบัญชี รู้ว่าบัญชีใดเป็นของคุณ และมีเงินพอใช้ในช่วงแรก
- คนที่ติดต่อได้ ศูนย์ดานูรี สถานทูตไทย และคนที่ไว้ใจ
อย่าเก็บหลักฐานด้วยวิธีที่อาจผิดกฎหมาย เช่น แอบดักฟัง หรือเข้าโทรศัพท์และบัญชีออนไลน์ของอีกฝ่าย เพราะอาจเป็นผลเสียต่อตัวคุณเอง
ภรรยาไทยอยู่เกาหลีอยากหย่า แต่สามีไม่ยอม หย่าได้ไหม
หย่าได้ ถ้ามีเหตุตามกฎหมาย การที่สามีไม่ยอมไม่ได้ปิดทางหย่า ประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลีมีการหย่าสองทาง คือ หย่าโดยความตกลงของทั้งสองฝ่ายตามมาตรา 834 และให้ศาลครอบครัวพิพากษาให้หย่าเมื่อมีเหตุตามมาตรา 840 ทางแรกต้องอาศัยความร่วมมือของสามี ทางที่สองไม่ต้อง และคุณยังอาจกลับมาฟ้องที่ศาลไทยได้
| ทางเลือก | ต้องให้สามีร่วมมือไหม | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| หย่าโดยความยินยอมที่ศาลครอบครัวเกาหลี | ต้อง ทั้งสองฝ่ายไปศาลด้วยกัน | มีระยะทบทวน ศาลอาจย่นได้ถ้ามีความรุนแรง และต้องแจ้งทะเบียนให้ทันกำหนด |
| ฟ้องหย่าต่อศาลครอบครัวเกาหลี | ไม่ต้อง | ต้องมีเหตุตามมาตรา 840 และโดยหลักต้องผ่านการไกล่เกลี่ยก่อน |
| กลับมาฟ้องหย่าที่ศาลไทย | ไม่ต้อง | ต้องส่งหมายถึงสามีในเกาหลีโดยชอบ และผลของคำพิพากษาในเกาหลีมีเงื่อนไข |
| จดทะเบียนหย่าที่สถานทูตไทยในโซล | ต้อง ทั้งสองฝ่ายมาด้วยตนเอง | ใช้กับคู่ที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทย ไม่เหมาะถ้ายังไม่ปลอดภัยที่จะพบกัน และเมื่อสามีอาศัยอยู่ในเกาหลี การรับแจ้งในทะเบียนเกาหลีขึ้นกับการตรวจของนายทะเบียนเกาหลี ควรถามทนายเกาหลีก่อน |
หย่าโดยความยินยอมที่เกาหลี ศาลย่นระยะเวลาได้ไหมถ้ามีความรุนแรง
ได้ ศาลครอบครัวอาจย่นหรือยกเว้นระยะทบทวนได้ ตามมาตรา 836-2 ผู้ที่จะหย่าโดยความตกลงต้องรับคำแนะนำจากศาลครอบครัว แล้วรอระยะทบทวนนับแต่วันนั้น คือ 3 เดือนถ้ามีบุตรที่ต้องเลี้ยงดู รวมบุตรในครรภ์ หรือ 1 เดือนถ้าไม่มี แต่ถ้ามีเหตุเร่งด่วนที่ต้องหย่า เช่น คาดว่าฝ่ายหนึ่งจะได้รับความทุกข์ทรมานเกินทนจากความรุนแรง ศาลอาจย่นหรือยกเว้นระยะเวลานี้ ซึ่งเป็นดุลพินิจของศาล
ทางนี้ยังมีเงื่อนไขอื่น ระเบียบศาลกำหนดให้คู่สมรสไปยื่นคำขอที่ศาลครอบครัวด้วยกัน ถ้ามีลูกต้องมีข้อตกลงเรื่องการเลี้ยงดูและผู้ใช้อำนาจปกครอง และเมื่อศาลยืนยันเจตนาแล้ว ต้องแจ้งการหย่าต่อทะเบียนภายใน 3 เดือนนับแต่ได้รับสำเนาหนังสือยืนยัน ถ้าไม่แจ้ง การยืนยันสิ้นผล รายละเอียดอยู่ใน กฎหมายหย่าเกาหลี หย่าโดยความยินยอมต้องไปศาลครอบครัวไหม ถ้าสามีใช้ความรุนแรง ควรปรึกษาศูนย์ดานูรีหรือทนายเรื่องความปลอดภัยก่อนนัดไปศาลพร้อมกัน
ฟ้องหย่าที่ศาลครอบครัวเกาหลีต้องมีเหตุอะไร
ต้องมีเหตุอย่างน้อยหนึ่งข้อตามมาตรา 840 ซึ่งมี 6 เหตุ สรุปเป็นภาษาไทยได้ดังนี้
- คู่สมรสมีการกระทำนอกใจ
- คู่สมรสจงใจละทิ้งอีกฝ่ายโดยเจตนาร้าย
- ได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรงจากคู่สมรสหรือบุพการีของคู่สมรส
- บุพการีของตนได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรงจากคู่สมรส
- ไม่ทราบความเป็นตายของคู่สมรสตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป
- มีเหตุร้ายแรงอื่นที่ทำให้ยากจะอยู่ร่วมกันต่อไป
บางเหตุมีกำหนดเวลา เช่น เหตุนอกใจ ฟ้องไม่ได้ถ้ายินยอมล่วงหน้าหรือให้อภัยภายหลัง หรือพ้น 6 เดือนนับแต่รู้ หรือพ้น 2 ปีนับแต่เกิดเหตุ ตามมาตรา 841 และมาตรา 842 กำหนดเวลาไว้สำหรับเหตุข้อ 6 ด้วย จึงไม่ควรรอนาน กฎหมายวิธีพิจารณาคดีครอบครัวเกาหลี มาตรา 50 ยังกำหนดให้คดีหย่าโดยหลักต้องผ่านการไกล่เกลี่ยก่อน เว้นแต่ต้องส่งหมายโดยประกาศ หรือศาลเห็นว่าไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จแน่
ศาลเกาหลีโดยหลักไม่ให้ฝ่ายที่เป็นต้นเหตุหลักของการแตกหักฟ้องหย่า แต่มีข้อยกเว้น ถ้าคุณไม่ได้เป็นต้นเหตุหลัก หลักนี้ไม่ใช่อุปสรรคของคุณ
กลับมาฟ้องหย่าที่ศาลไทยได้ไหม
ได้ ถ้าคุณมีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) มาตรา 4 ตรี เปิดให้ฟ้องจำเลยที่ไม่มีภูมิลำเนาในไทยได้ โดยยื่นต่อศาลเยาวชนและครอบครัวที่มีเขตอำนาจ ส่วนพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พ.ศ. 2481 มาตรา 27 ให้ศาลไทยพิพากษาให้หย่าได้เมื่อกฎหมายสัญชาติของทั้งสองฝ่ายยอมให้หย่า ซึ่งกฎหมายเกาหลีมีการหย่าโดยคำพิพากษา และเหตุหย่าใช้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 1516 โดยเหตุบางข้อต้องใช้ภายในหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ตามมาตรา 1529
ข้อที่ต้องวางแผนคือการส่งหมายถึงสามีในเกาหลี เพราะเงื่อนไขหนึ่งที่กฎหมายเกาหลีใช้ยอมรับคำพิพากษาต่างประเทศ คือจำเลยได้รับหมายโดยชอบ ซึ่งไม่นับการส่งโดยประกาศ หรือได้เข้าต่อสู้คดี คำพิพากษาไทยที่ส่งหมายโดยปิดประกาศจึงอาจไม่ได้รับการยอมรับในเกาหลี และต้องส่งหมายให้ถูกวิธีตั้งแต่แรก อ่านขั้นตอนใน ฟ้องหย่าสามีเกาหลีที่ศาลไทย ส่งหมายและเหตุฟ้อง และแนวทางเรื่องหลักฐานใน สามีต่างชาติไม่ยอมหย่า เหตุฟ้องที่ใช้ได้และหลักฐานที่ควรเก็บ
ระหว่างดำเนินคดี อยู่เกาหลีต่อได้ไหม
อาจได้ กฎหมายคนเข้าเมืองเกาหลี มาตรา 25-2 เปิดช่องให้รัฐมนตรียุติธรรมอนุญาตขยายระยะเวลาพำนักให้คู่สมรสต่างชาติของคนเกาหลี ที่มีคดีในศาล การสอบสวน หรือกระบวนการเยียวยาตามกฎหมายอันเนื่องมาจากความรุนแรงในครอบครัว จนกว่ากระบวนการนั้นจะสิ้นสุด และหลังจากนั้นอาจขยายต่อได้ถ้าจำเป็นเพื่อฟื้นฟูความเสียหาย ทั้งหมดนี้เป็นดุลพินิจของทางการ ไม่ใช่สิทธิที่ได้อัตโนมัติ ควรยื่นขอก่อนระยะเวลาพำนักเดิมสิ้นสุด
หย่าแล้ววีซ่าเป็นอย่างไร
ขึ้นกับการพิจารณาของทางการเกาหลีเป็นรายกรณี กฎหมายเกาหลีมีวีซ่าประเภทหนึ่งสำหรับคู่สมรสต่างชาติที่ชีวิตสมรสล่มเพราะเหตุที่ตนไม่ได้เป็นฝ่ายผิดหลัก ซึ่งต้องได้รับอนุมัติจากทางการ และผลคดีหย่าในเรื่องว่าใครเป็นต้นเหตุมีน้ำหนัก หย่าแล้วจึงไม่ได้อยู่ต่อได้อัตโนมัติ แต่ก็ไม่ใช่ต้องออกทันทีทุกกรณี ก่อนเลือกทางหย่า ควรปรึกษาสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเกาหลีหรือทนายเกาหลีว่าแต่ละทางกระทบการพำนักของคุณอย่างไร
มีลูกด้วยกัน พาลูกกลับไทยได้ไหม
ไม่ควรพาลูกออกจากเกาหลีโดยอีกฝ่ายไม่ยินยอมหรือไม่มีคำสั่งศาล แม้จะกังวลแค่ไหน ศาลเกาหลีอาจรับคดีเรื่องบุตรได้ถ้าลูกอยู่เกาหลีหรือลูกมีสัญชาติเกาหลี และการพาลูกไปโดยไม่ได้ตกลงอาจถูกยกขึ้นต่อสู้กับคุณในคดีเรื่องลูก ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 อนุสัญญากรุงเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กข้ามชาติยังไม่มีผลระหว่างไทยกับเกาหลี ทางที่ปลอดภัยกว่าคือให้ศาลกำหนดผู้เลี้ยงดูและผู้ใช้อำนาจปกครองก่อน อ่านต่อที่ หย่าสามีเกาหลี ลูกอยู่กับใคร
ตัวอย่างสมมติ: นางบีกับนายเอ
ตัวอย่างนี้เป็นเรื่องสมมติ นางบีเป็นคนไทย สมรสกับนายเอชาวเกาหลีและย้ายไปอยู่เกาหลี มีลูกสาววัยห้าขวบ นายเอทำร้ายนางบีหลายครั้งและบอกว่าจะไม่ยอมหย่า นางบีติดต่อศูนย์ดานูรีเป็นภาษาไทย ไปพบแพทย์และแจ้งความ แล้วปรึกษาทนายเกาหลีเรื่องฟ้องหย่าตามมาตรา 840 พร้อมขอให้ศาลกำหนดเรื่องลูก
ระหว่างคดี นางบียื่นขอขยายการพำนักโดยแสดงว่ามีคดีเรื่องความรุนแรงในครอบครัว ซึ่งทางการอาจอนุญาตหรือไม่ก็ได้ และไม่ได้พาลูกกลับไทยเองโดยไม่บอกนายเอ แต่ให้ทนายวางแผนเรื่องลูกผ่านศาล ผลในเรื่องจริงขึ้นกับพยานหลักฐานและดุลพินิจของศาล
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คิดว่าสามีไม่ยอม จึงหย่าไม่ได้ การฟ้องหย่าไม่ต้องอาศัยความยินยอมของสามี ถ้ามีเหตุตามกฎหมาย
- รอนานเกินไป เหตุหย่าบางข้อทั้งในกฎหมายเกาหลีและไทยมีกำหนดเวลา
- เชื่อว่าหย่าแล้วต้องออกจากเกาหลีทันที หรือเชื่อว่าอยู่ต่อได้แน่นอน ไม่ถูกทั้งคู่ ต้องดูเป็นรายกรณี
- พาลูกออกนอกประเทศเองโดยไม่ได้ตกลง อาจย้อนกลับมาเป็นผลเสียในคดีเรื่องลูก
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ควรปรึกษาทนายทันทีที่ตัดสินใจจะแยกทาง หรือเมื่ออีกฝ่ายขู่ว่าจะพาลูกไป เพราะทางหย่าที่เลือกมีผลต่อเรื่องลูก ทรัพย์สิน และการพำนัก งานที่ทนายช่วยได้ เช่น
- ประเมินว่าควรหย่าในเกาหลีหรือกลับมาฟ้องที่ไทย โดยดูความปลอดภัย ที่อยู่ของลูก และทรัพย์สิน
- จัดพยานหลักฐานเรื่องความรุนแรงและเรื่องว่าใครเป็นต้นเหตุ
- ประสานกับทนายในเกาหลีเมื่อคดีอยู่ที่ศาลครอบครัวเกาหลี
- ยื่นฟ้องหย่าต่อศาลไทย ขอคำสั่งชั่วคราว และวางแผนส่งหมายไปเกาหลีให้ใช้ได้ทั้งสองประเทศ
- ดูแลขั้นตอนหลังหย่า เช่น บันทึกการหย่าในไทย ซึ่งบางขั้นทำผ่านการมอบอำนาจได้ ดูแนวทางที่ อยู่ต่างประเทศ อยากหย่า มอบอำนาจได้แค่ไหน
ขั้นแรกคือทำให้ตัวเองและลูกปลอดภัย แล้วค่อยวางแผนทางกฎหมายทีละขั้น หากต้องการให้ช่วยประเมินทางเลือกในกรณีของคุณ ติดต่อสำนักงาน ได้
คำถามที่พบบ่อย
สามีเกาหลีไม่ยอมเซ็นหย่า จะหย่าได้ไหม
ได้ ถ้ามีเหตุตามกฎหมาย คุณฟ้องหย่าต่อศาลครอบครัวเกาหลีตามเหตุในประมวลกฎหมายแพ่งเกาหลี มาตรา 840 หรือกลับมาฟ้องที่ศาลไทยตามเหตุใน ป.พ.พ. มาตรา 1516 ได้ การหย่าโดยความยินยอมเท่านั้นที่ต้องให้สามีร่วมมือ
ศูนย์ดานูรีมีเจ้าหน้าที่พูดภาษาไทยไหม
มี ตามข้อมูลของกระทรวงความเท่าเทียมทางเพศและครอบครัวของเกาหลี ณ ปี 2569 ภาษาไทยเป็นหนึ่งในภาษาที่ศูนย์ให้บริการตลอด 24 ชั่วโมงทุกวัน และมีล่ามแบบสายสามทาง
หย่าโดยความยินยอมที่เกาหลีต้องรอกี่เดือน
โดยหลักต้องรอ 3 เดือนถ้ามีบุตรที่ต้องเลี้ยงดู รวมบุตรในครรภ์ หรือ 1 เดือนถ้าไม่มี นับแต่วันรับคำแนะนำจากศาลครอบครัว แต่ถ้ามีเหตุเร่งด่วน เช่น ความรุนแรงที่ทำให้ทุกข์ทรมานเกินทน ศาลอาจย่นหรือยกเว้นระยะเวลานี้ได้
ถ้าแจ้งความหรือฟ้องหย่า วีซ่าจะหมดก่อนคดีจบไหม
ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น กฎหมายคนเข้าเมืองเกาหลี มาตรา 25-2 เปิดช่องให้ขอขยายการพำนักระหว่างมีคดี การสอบสวน หรือกระบวนการเยียวยาอันเนื่องมาจากความรุนแรงในครอบครัว แต่เป็นดุลพินิจของทางการ ควรยื่นขอก่อนระยะเวลาพำนักเดิมสิ้นสุด
พาลูกกลับไทยโดยสามีไม่รู้ได้ไหม
ไม่ควรทำ การพาลูกข้ามประเทศโดยอีกฝ่ายไม่ยินยอมหรือไม่มีคำสั่งศาล อาจถูกยกขึ้นต่อสู้กับคุณในคดีเรื่องลูก การที่อนุสัญญาเฮกว่าด้วยการลักพาตัวเด็กยังไม่มีผลระหว่างไทยกับเกาหลี ไม่ได้แปลว่าพาไปได้โดยไม่มีผล ศาลเกาหลียังอาจรับคดีเรื่องลูกได้ถ้าลูกมีสัญชาติเกาหลี ควรให้ทนายวางแผนผ่านศาล
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
