หย่าที่ต่างประเทศแล้วบันทึก คร.22 เอกสารจากจีน เกาหลี อินโดนีเซีย อเมริกา ต้องใช้อะไรบ้าง

คุณอาจหย่าเสร็จแล้วที่จีน เกาหลีใต้ อินโดนีเซีย หรือสหรัฐอเมริกา แต่เมื่อตรวจทะเบียนในไทยกลับยังแสดงว่าสมรสอยู่ เรื่องนี้เกิดขึ้นบ่อย เพราะการหย่าในต่างประเทศไม่ได้เปลี่ยนทะเบียนไทยให้เอง บทความนี้เทียบเอกสารที่แต่ละประเทศออกให้ ขั้นตอนรับรองและแปล และสิ่งที่ควรตรวจก่อนยื่น เพื่อให้คุณเตรียมเอกสารครบในรอบเดียว

บันทึก คร.22 คืออะไร

การบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) คือการขอให้นายทะเบียนไทยบันทึกเหตุการณ์ทางครอบครัวที่เกิดขึ้นในต่างประเทศ เช่น การหย่าที่ทำตามกฎหมายของประเทศอื่น ลงในทะเบียนของไทย ตามคู่มือของกรมการปกครอง หลักเกณฑ์สำคัญมีดังนี้

  • ผู้มีส่วนได้เสียเป็นผู้ยื่นขอ และฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องมีสัญชาติไทยขณะยื่น
  • ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตใดก็ได้
  • เอกสารภาษาต่างประเทศต้องผ่านการรับรองนิติกรณ์โดยกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ
  • ใช้พยานสองคน
  • ไม่เสียค่าธรรมเนียมการบันทึก แต่ค่ารับรองเอกสารและค่าแปลเป็นอีกส่วน

คร.22 ไม่ใช่การจดทะเบียนหย่าใหม่ สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซลแจ้งชัดว่าคู่ที่หย่าตามกฎหมายเกาหลีแล้วจะจดทะเบียนหย่าตามกฎหมายไทยอีกไม่ได้ ทำได้คือบันทึก คร.22 และโดยหลักใช้แนวเดียวกันกับประเทศอื่น โดยทั่วไปการหย่าในต่างประเทศนำมาบันทึกได้ แต่ไม่ใช่ผลอัตโนมัติ ถ้ามีข้อพิพาท ศาลไทยอาจตรวจว่าการหย่านั้นสอดคล้องกับหลักกฎหมายขัดกันหรือไม่

ก่อนเริ่ม ตรวจว่าการหย่าในต่างประเทศมีผลครบแล้วหรือยัง

เอกสารที่ได้มาก่อนการหย่ามีผลครบ อาจใช้บันทึกไม่ได้ จุดที่ต้องดูในแต่ละประเทศต่างกัน

  • จีน การจดหย่าที่สำนักทะเบียนมีระยะทบทวน 30 วัน แล้วทั้งสองต้องไปรับใบหย่าด้วยตนเองภายใน 30 วัน ถ้าไม่ไปถือว่าถอนคำขอ ส่วนการหย่าทางศาลต้องมีหนังสือรับรองว่าคำพิพากษามีผล
  • เกาหลีใต้ การหย่าแบบตกลงกันต้องได้รับการยืนยันจากศาลครอบครัว และต้องแจ้งทะเบียนภายใน 3 เดือนนับแต่ได้รับสำเนาหนังสือยืนยัน ถ้าไม่แจ้ง การยืนยันสิ้นผล
  • อินโดนีเซีย คู่ที่ไม่ใช่มุสลิมต้องแจ้งทะเบียนราษฎรภายใน 60 วันนับแต่คำพิพากษาถึงที่สุด เพื่อออกเอกสารการหย่า ส่วนคู่มุสลิม เจ้าหน้าที่ศาลศาสนาให้ akta cerai แก่คู่ความภายใน 7 วันนับแต่แจ้งว่าคำพิพากษาถึงที่สุด
  • สหรัฐฯ ใช้คำพิพากษาหย่าฉบับสำเนารับรองจากศาลของรัฐ และควรตรวจว่าคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว

หย่าที่ต่างประเทศแล้วบันทึก คร.22 ใช้เอกสารอะไร เทียบ 4 ประเทศ

ตารางนี้สรุปเอกสารที่โดยทั่วไปใช้ ณ พฤศจิกายน 2569 ไม่ได้รับประกันว่าทุกสำนักทะเบียนจะรับเหมือนกัน ควรโทรถามสำนักทะเบียนที่จะยื่นก่อนเสมอ

ประเด็นจีน (แผ่นดินใหญ่)เกาหลีใต้อินโดนีเซียสหรัฐอเมริกา
เอกสารการหย่าหลักใบหย่า (离婚证) จากสำนักทะเบียน หรือคำพิพากษาหย่าพร้อมหนังสือรับรองว่ามีผล (生效证明) หรือบันทึกไกล่เกลี่ยหย่า (调解书)ตามรายการของสถานทูตไทยในโซล: เอกสารแสดงการหย่า (이혼관계증명서 หรือ 이혼증명서) เอกสารทะเบียนครอบครัว และสำเนาหนังสือเดินทางของฝ่ายเกาหลีมุสลิม: คำพิพากษาหรือคำสั่งศาลศาสนา และ akta cerai ไม่ใช่มุสลิม: คำพิพากษา และ Kutipan Akta Perceraian จากทะเบียนราษฎรคำพิพากษาหย่า (divorce decree) ฉบับสำเนารับรองจากศาลของรัฐ
รับรองในประเทศนั้นสำนักงานโนตารีจีน แล้วกระทรวงการต่างประเทศจีนหรือสำนักงานการต่างประเทศระดับมณฑลแปลอังกฤษถ้าจำเป็น แล้วรับรองที่หน่วยงานรัฐเกาหลีสติกเกอร์รับรองที่กระทรวงกฎหมาย แล้วกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซียSecretary of State ของรัฐที่ออกเอกสาร แล้ว U.S. Department of State
รับรองโดยฝ่ายไทยในต่างประเทศสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในจีนสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล ภายใน 3 เดือนนับแต่รับรองฝั่งเกาหลีโดยทั่วไปสถานทูตไทยในจาการ์ตา ควรตรวจขั้นตอนล่าสุดก่อนสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลรัฐนั้น
ให้คนในไทยยื่นแทนยังไม่ได้ตรวจแนวทาง ควรสอบถามสถานทูตไทยทำหนังสือมอบอำนาจที่สถานทูตไทยในโซลได้ยังไม่ได้ตรวจแนวทาง ควรสอบถามสถานทูตไทยยังไม่ได้ตรวจแนวทาง ควรสอบถามสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย
จุดที่ควรถามสำนักทะเบียนก่อนเอกสารยืนยันการมีผลของคำพิพากษาหรือบันทึกไกล่เกลี่ยที่ต้องแนบชนิดเอกสารเกาหลีที่สำนักทะเบียนรับเอกสารชุดใดครบสำหรับกรณีของคุณเอกสารยืนยันว่าคำพิพากษาถึงที่สุด

ทุกประเทศมีขั้นสุดท้ายในไทยเหมือนกัน คือแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล แล้วจึงยื่นขอบันทึกที่สำนักทะเบียน

จีน

ถ้าหย่าที่สำนักทะเบียนจีน เอกสารหลักคือใบหย่า ถ้าหย่าทางศาลจีน ใช้คำพิพากษาหรือบันทึกไกล่เกลี่ยพร้อมเอกสารยืนยันว่ามีผล ซึ่งยังไม่พบว่าสำนักทะเบียนไทยเรียกแบบใดแน่ ควรโทรถามก่อน รายละเอียดอยู่ใน หย่าที่จีนแล้ว บันทึกการหย่าในไทยอย่างไร

เกาหลีใต้

รายการเอกสารปัจจุบันของสถานทูตไทยในโซลเรียกเอกสารแสดงการหย่าจากระบบทะเบียนครอบครัวเกาหลี พร้อมเอกสารทะเบียนครอบครัวและสำเนาหนังสือเดินทางของฝ่ายเกาหลี ถ้าหย่าโดยคำพิพากษาของศาลเกาหลี ควรถามก่อนว่าต้องแนบคำพิพากษาด้วยหรือไม่ ดู หย่าที่เกาหลีแล้ว ใบหย่าเกาหลีใช้ในไทยได้ไหม

อินโดนีเซีย

เอกสารขึ้นกับว่าหย่าที่ศาลศาสนาหรือศาลทั่วไป อย่าเรียกรวมว่าใบหย่าโดยไม่ดูว่าเป็นฉบับใด เพราะคู่มุสลิมได้ akta cerai จากศาลศาสนา ส่วนคู่ที่ไม่ใช่มุสลิมได้ Kutipan Akta Perceraian จากทะเบียนราษฎร ดู หย่าที่อินโดนีเซียแล้ว ใบหย่าอินโดนีเซียใช้ในไทยได้ไหม

สหรัฐอเมริกา

การหย่าในสหรัฐฯ เป็นคำพิพากษาของศาลรัฐ เอกสารที่ใช้จึงเป็นสำเนารับรองของคำพิพากษาจากศาลนั้น ซึ่งต้องรับรองต่อตามลำดับของรัฐที่ออกเอกสาร ดู ใบหย่าอเมริกาใช้ในไทยได้ไหม บันทึกการหย่าที่อำเภอ

ขั้นตอนบันทึก คร.22 หลังหย่าที่ต่างประเทศ

  1. ขอเอกสารการหย่าฉบับที่ใช้ได้จากหน่วยงานของประเทศที่หย่า และตรวจว่าการหย่ามีผลครบแล้ว
  2. รับรองเอกสารตามลำดับของประเทศนั้น แล้วรับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยที่ดูแล
  3. แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล
  4. นำเอกสารพร้อมบัตรประจำตัวหรือหนังสือเดินทาง และพยานสองคน ไปยื่นขอบันทึก คร.22 ที่สำนักทะเบียน
  5. เก็บสำเนาบันทึกไว้ใช้แก้ไขเอกสารอื่น เช่น คำนำหน้านาม นามสกุล หรือเอกสารธนาคาร

ณ พฤศจิกายน 2569 ยังใช้ Apostille แทนขั้นสถานทูตไทยไม่ได้ เพราะอนุสัญญาจะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 และเฉพาะกับรัฐที่ไม่คัดค้าน ดู Apostille ไทยเริ่ม 28 ก.พ. 2570 เอกสารหย่าจะง่ายขึ้นไหม ถ้าการสมรสของคุณทำในต่างประเทศและไม่เคยบันทึกในทะเบียนไทย ควรถามสำนักทะเบียนก่อนว่าต้องทำอะไรเพิ่มหรือไม่

ตัวอย่างสมมติ: หย่าที่ศาลศาสนาอินโดนีเซีย

นางเอ คนไทย หย่ากับนายบี ชาวอินโดนีเซีย ที่ศาลศาสนาในอินโดนีเซีย หลังคำพิพากษาถึงที่สุด เธอได้ akta cerai จากศาล เธอนำคำพิพากษาและ akta cerai ไปติดสติกเกอร์รับรองที่กระทรวงกฎหมาย รับรองที่กระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย และสอบถามขั้นตอนของสถานทูตไทยในจาการ์ตาก่อนยื่น เมื่อกลับไทยจึงแปลเป็นภาษาไทย รับรองคำแปลที่กรมการกงสุล แล้วยื่นขอบันทึก คร.22 พร้อมพยานสองคน ก่อนเดินทางเธอโทรถามสำนักทะเบียนว่าต้องใช้เอกสารใดบ้าง จึงไม่ต้องย้อนกลับไปขอเอกสารซ้ำ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเมื่อบันทึกการหย่าจากต่างประเทศ

  • คิดว่าทะเบียนไทยเปลี่ยนเอง ต้องยื่นขอบันทึก คร.22 เอง ไม่เช่นนั้นทะเบียนไทยยังแสดงว่าสมรสอยู่
  • ไปขอจดทะเบียนหย่าซ้ำที่อำเภอ สิ่งที่ทำได้คือบันทึก คร.22 ไม่ใช่จดหย่าใหม่
  • ยื่นเอกสารก่อนการหย่ามีผลครบ เช่น ยังไม่ได้รับใบหย่าจีน หรือยังไม่ได้แจ้งทะเบียนเกาหลี
  • เลือกเอกสารผิดฉบับ โดยเฉพาะเอกสารอินโดนีเซียที่ต่างกันตามศาล และเอกสารยืนยันการมีผลของคำพิพากษาจีน
  • ไม่ได้รับรองที่กรมการกงสุล เอกสารภาษาต่างประเทศต้องผ่านการรับรองนิติกรณ์ก่อนยื่น

เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง

กรณีทั่วไปผู้มีส่วนได้เสียยื่นเองได้ แต่ควรปรึกษาทนายถ้าสำนักทะเบียนไม่รับบันทึก ถ้าอีกฝ่ายโต้แย้งผลการหย่า ถ้ามีเรื่องลูกหรือทรัพย์สินในไทยที่ต้องจัดการต่อ หรือถ้าคุณอยู่ต่างประเทศและไม่สะดวกเดินทาง งานที่ทนายช่วยได้ เช่น

  • ตรวจว่าการหย่าในต่างประเทศมีผลครบ และเอกสารที่มีอยู่เพียงพอสำหรับการบันทึกหรือไม่
  • ทำรายการเอกสารและลำดับการรับรองของประเทศนั้นให้ครบในรอบเดียว
  • ตรวจคำแปลภาษาไทยของคำพิพากษาหรือเอกสารทะเบียนก่อนยื่นกรมการกงสุล
  • ประเมินทางเลือกเมื่อสำนักทะเบียนไม่รับ หรือเมื่อยังไม่ได้หย่าและอีกฝ่ายอยู่ต่างประเทศ ซึ่งอาจต้องฟ้องหย่าที่ศาลไทยและส่งหมาย ดู ส่งหมายฟ้องหย่าไปต่างประเทศ

หลักทั่วไปของการหย่าในต่างประเทศอยู่ใน หย่าที่ต่างประเทศแล้ว มีผลในไทยไหม ต้องทำอะไรต่อ ถ้าคุณอยู่ต่างประเทศ ดู อยู่ต่างประเทศ ปรึกษาทนายไทยเรื่องหย่าออนไลน์ได้ไหม และภาพรวมทั้งสี่ประเทศอยู่ใน หย่ากับชาวต่างชาติ จีน เกาหลี อินโดนีเซีย อเมริกา ต่างกันอย่างไร หากต้องการให้ทนายตรวจชุดเอกสารก่อนยื่น ติดต่อสำนักงาน

คำถามที่พบบ่อย

หย่าที่ต่างประเทศแล้ว ต้องจดทะเบียนหย่าที่อำเภออีกไหม?

ไม่ต้องจดซ้ำ สิ่งที่ทำคือขอบันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) ที่สำนักทะเบียน สถานทูตไทยในโซลแจ้งชัดว่าคู่ที่หย่าตามกฎหมายเกาหลีแล้วจดหย่าตามกฎหมายไทยอีกไม่ได้ และโดยหลักใช้แนวเดียวกันกับประเทศอื่น

ใครยื่นขอบันทึก คร.22 ได้บ้าง?

ผู้มีส่วนได้เสียยื่นได้ แต่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องมีสัญชาติไทยขณะยื่น ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตใดก็ได้ ใช้พยานสองคน และไม่เสียค่าธรรมเนียมการบันทึก แต่ค่ารับรองเอกสารและค่าแปลเป็นอีกส่วน

อยู่ต่างประเทศ ให้ญาติในไทยยื่นแทนได้ไหม?

บางกรณีได้ สถานทูตไทยในโซลระบุว่าทำหนังสือมอบอำนาจที่สถานทูตให้คนในไทยยื่นแทนได้ ส่วนจีน อินโดนีเซีย และสหรัฐฯ ยังไม่ได้ตรวจแนวทาง ควรสอบถามสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในประเทศนั้นก่อน

ใบหย่าจากต่างประเทศใช้บันทึกในไทยได้แน่นอนไหม?

ไม่ใช่ผลอัตโนมัติ โดยทั่วไปเอกสารการหย่าที่รับรองและแปลครบนำมาบันทึกได้ แต่สำนักทะเบียนเป็นผู้ตรวจ และถ้ามีข้อพิพาท ศาลไทยอาจตรวจว่าการหย่านั้นสอดคล้องกับหลักกฎหมายขัดกันหรือไม่

ตอนนี้ใช้ Apostille แทนการรับรองที่สถานทูตไทยได้ไหม?

ยังไม่ได้ ณ พฤศจิกายน 2569 อนุสัญญาจะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 และเฉพาะกับรัฐที่ไม่คัดค้าน ระหว่างนี้ต้องรับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย แล้วแปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล

มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?

ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ