ถ้าคุณมีใบหย่า คำพิพากษา หรือทะเบียนสมรสจากจีน เกาหลีใต้ อินโดนีเซีย หรือสหรัฐอเมริกา แล้วต้องใช้ในไทย คงเคยได้ยินว่าไทยกำลังจะใช้ Apostille และสงสัยว่าควรรอหรือไม่ บทความนี้อธิบายสถานะ ณ พฤศจิกายน 2569 ว่าอะไรยืนยันแล้ว อะไรยังเป็นเงื่อนไข และในช่วงเปลี่ยนผ่านควรเตรียมเอกสารอย่างไรจึงไม่เสียเวลาซ้ำ
Apostille คืออะไร
Apostille คือใบรับรองที่หน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศที่ออกเอกสารแนบให้ ใช้แทนการรับรองหลายทอดผ่านสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศที่จะนำเอกสารไปใช้ ตามอนุสัญญาเฮกว่าด้วยการยกเลิกข้อกำหนดการรับรองเอกสารมหาชนของต่างประเทศ รัฐภาคีต้องยกเว้นการรับรองโดยทูตหรือกงสุล และเรียกได้เพียงใบรับรองนี้ใบเดียว (ข้อ 2–3) ซึ่งรับรองความแท้จริงของลายมือชื่อ ตำแหน่งของผู้ลงนาม และตราประทับ
อนุสัญญาใช้กับ "เอกสารมหาชน" เช่น เอกสารของศาลหรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวกับศาล เอกสารทางปกครอง เอกสารโนตารี และคำรับรองทางการที่แนบกับเอกสารที่เอกชนลงนาม (ข้อ 1) เอกสารหย่าส่วนใหญ่จึงอยู่ในขอบเขต แต่อนุสัญญาไม่ใช้กับเอกสารที่เจ้าหน้าที่ทูตหรือกงสุลทำ ถ้าเอกสารของคุณออกโดยสถานทูต ควรสอบถามวิธีรับรองเป็นรายกรณี สิ่งที่ต้องจำอีกข้อคือ Apostille ไม่ใช่คำแปล อนุสัญญาไม่มีข้อบทเรื่องการแปลเลย
Apostille ไทยเริ่ม 28 ก.พ. 2570 แน่หรือไม่
ไทยยื่นภาคยานุวัติอนุสัญญาเมื่อ 30 มิถุนายน 2569 และตารางสถานะของ HCCH ระบุว่าอนุสัญญามีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ซึ่งตรงกับข่าวของกรมการกงสุล ณ วันที่เขียนบทความนี้ อนุสัญญาจึงยังไม่มีผลกับไทย
เงื่อนไขสำคัญอยู่ในข้อ 12 ของอนุสัญญา การภาคยานุวัติมีผลเฉพาะระหว่างไทยกับรัฐภาคีที่ไม่คัดค้านภายในหกเดือนนับแต่ได้รับแจ้ง และมีผลระหว่างกันในวันที่หกสิบหลังพ้นหกเดือนนั้น กรมการกงสุลแจ้งว่าไทยจะเข้าสู่กระบวนการรับฟังข้อขัดข้องจากรัฐภาคี ณ พฤศจิกายน 2569 ช่วงที่รัฐภาคีคัดค้านได้ยังไม่สิ้นสุด และตารางสถานะที่ตรวจได้ยังไม่มีบันทึกการคัดค้าน ผลคือถ้าไม่มีการคัดค้าน Apostille จะใช้ระหว่างไทยกับจีน เกาหลี อินโดนีเซีย และสหรัฐฯ ได้ แต่ถ้ารัฐใดคัดค้าน อนุสัญญาจะไม่มีผลระหว่างไทยกับรัฐนั้น ควรตรวจสถานะล่าสุดบนเว็บไซต์ของ HCCH หรือกรมการกงสุลก่อนดำเนินการ
Apostille ของ 4 ประเทศ และการรับรองเอกสารตอนนี้ต่างกันอย่างไร
ทั้งสี่ประเทศเป็นภาคีมานานแล้ว ปัญหาอยู่ที่ฝั่งไทยซึ่งยังไม่มีผล ตารางนี้สรุปสถานะ ณ พฤศจิกายน 2569
| ประเด็น | จีน (แผ่นดินใหญ่) | เกาหลีใต้ | อินโดนีเซีย | สหรัฐอเมริกา |
|---|---|---|---|---|
| อนุสัญญามีผลสำหรับประเทศนั้น | 7 พ.ย. 2566 | 14 ก.ค. 2550 | 4 มิ.ย. 2565 | 15 ต.ค. 2524 |
| เอกสารจากประเทศนั้นมาใช้ในไทย ตอนนี้ | สำนักงานโนตารีจีน แล้วกระทรวงการต่างประเทศจีนหรือสำนักงานการต่างประเทศระดับมณฑล แล้วสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในจีน | หน่วยงานรับรองเอกสารของรัฐบาลเกาหลี แล้วสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล | กระทรวงกฎหมายอินโดนีเซีย แล้วกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย และโดยทั่วไปสถานทูตไทยในจาการ์ตา ควรตรวจขั้นตอนล่าสุดก่อน | Secretary of State ของรัฐที่ออกเอกสาร แล้ว U.S. Department of State แล้วสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลรัฐนั้น |
| เอกสารไทยไปใช้ในประเทศนั้น ตอนนี้ | รับรองที่กรมการกงสุล แล้วให้สถานทูตหรือสถานกงสุลจีนรับรอง | แจ้งการหย่าที่สถานทูตเกาหลีไม่ต้องรับรองเพิ่ม เรื่องอื่นให้กงสุลเกาหลีรับรอง | รับรองที่กรมการกงสุล ขั้นของสถานทูตอินโดนีเซียยังไม่มีข้อมูลยืนยัน | รับรองที่กรมการกงสุล ถ้ายื่น USCIS ต้องมีคำแปลอังกฤษที่ผู้แปลรับรอง |
ทุกประเทศมีขั้นสุดท้ายในไทยเหมือนกัน คือแปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล แล้วจึงยื่นสำนักทะเบียนหรือศาล ส่วนคำถามว่าสี่ประเทศนี้คัดค้านการเข้าร่วมของไทยหรือไม่ ตารางสถานะที่ตรวจได้ยังไม่มีบันทึก แต่ต้องตรวจอีกครั้งเมื่อพ้นช่วงคัดค้านและก่อน 28 ก.พ. 2570
จีน
เอกสารหย่าจีน เช่น ใบหย่าจากสำนักทะเบียน หรือคำพิพากษาหย่าพร้อมหนังสือรับรองว่ามีผล ต้องผ่านสำนักงานโนตารีจีน กระทรวงการต่างประเทศจีนหรือสำนักงานการต่างประเทศระดับมณฑล และสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในจีน ยังไม่มีหน้าทางการที่เขียนขั้นตอนสำหรับเอกสารหย่าจีนโดยเฉพาะ ดู หย่าที่จีนแล้ว บันทึกการหย่าในไทยอย่างไร
เกาหลีใต้
ตามที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซลแจ้ง เอกสารที่ออกเป็นภาษาเกาหลีต้องแปลเป็นภาษาอังกฤษก่อน (ถ้าขอเป็นภาษาอังกฤษได้ไม่ต้องแปล) รับรองที่หน่วยงานรัฐเกาหลี แล้วนำมารับรองที่สถานทูตไทยในโซล ซึ่งรับเฉพาะเอกสารที่รับรองจากฝั่งเกาหลีมาไม่เกิน 3 เดือน และตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 สถานทูตใช้การรับรองแบบสติกเกอร์ ดู หย่าที่เกาหลีแล้ว ใบหย่าเกาหลีใช้ในไทยได้ไหม
อินโดนีเซีย
สำหรับเอกสารที่จะใช้ในประเทศที่ยังไม่ใช่ภาคี Apostille อินโดนีเซียกำหนดให้ติดสติกเกอร์รับรองที่กระทรวงกฎหมาย แล้วรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศ ส่วนขั้นที่สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงจาการ์ตาโดยทั่วไปต้องทำด้วย แต่ยังไม่ได้ยืนยันรายละเอียด ควรตรวจขั้นตอนล่าสุดกับสถานทูตก่อน ดู หย่าที่อินโดนีเซียแล้ว ใบหย่าอินโดนีเซียใช้ในไทยได้ไหม
สหรัฐอเมริกา
เอกสารสหรัฐฯ เช่น คำพิพากษาหย่าฉบับสำเนารับรองจากศาลรัฐ ต้องผ่าน Secretary of State ของรัฐที่ออกเอกสาร กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และสถานทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลรัฐนั้น สถานกงสุลใหญ่ไทยในนิวยอร์กประกาศชัดว่ายังไม่รับเอกสารที่ทำ Apostille มา ดู เอกสารจากอเมริกาใช้ในคดีหย่าไทย ต้องรับรองอย่างไร
เอกสารไทยไปใช้ใน 4 ประเทศ ตอนนี้ทำอย่างไร
- จีน สถานทูตจีนประจำไทยระบุว่าไทยยังไม่เข้าร่วมอนุสัญญา จึงยังต้องรับรองแบบกงสุล เอกสารผ่านการรับรองในไทยแล้วรับรองที่กรมการกงสุล จากนั้นยื่นให้สถานทูตหรือสถานกงสุลจีนรับรองผ่านศูนย์รับคำร้องวีซ่าจีน เอกสารภาษาไทยต้องแนบคำแปลจีนหรืออังกฤษที่กระทรวงการต่างประเทศรับรอง
- เกาหลีใต้ ถ้าแจ้งการหย่าที่สถานทูตเกาหลีประจำประเทศไทย ไม่ต้องรับรองเอกสารไทยเพิ่ม ส่วนเรื่องอื่นต้องรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศไทยแล้วให้กงสุลเกาหลีรับรอง
- อินโดนีเซีย ฝั่งไทยเริ่มที่การรับรองของกรมการกงสุล ขั้นของสถานทูตอินโดนีเซียและการแปลเป็นภาษาอินโดนีเซียยังไม่มีข้อมูลยืนยัน ควรสอบถามสถานทูตอินโดนีเซียก่อน
- สหรัฐฯ ฝั่งไทยรับรองที่กรมการกงสุล ถ้ายื่น USCIS เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลอังกฤษฉบับเต็มที่ผู้แปลรับรองว่าครบถ้วนถูกต้อง
หลัง 28 ก.พ. 2570 อะไรจะเปลี่ยน และอะไรยังไม่รู้
ถ้าไม่มีการคัดค้าน เอกสารมหาชนจากสี่ประเทศนี้มีแนวโน้มใช้ Apostille ของประเทศต้นทางแทนขั้นรับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยได้ และเอกสารไทยที่จะไปใช้ในสี่ประเทศก็มีแนวโน้มใช้ Apostille แทนขั้นสถานทูตของประเทศนั้น แต่ ณ พฤศจิกายน 2569 ยังมีสามเรื่องที่ไม่มีประกาศ
- หน่วยงานผู้ออก Apostille ของไทย ยังไม่มีประกาศว่าหน่วยงานใดของไทยจะออก Apostille และจะรับเอกสาร Apostille จากต่างประเทศอย่างไร
- การแปลเป็นภาษาไทย แม้ใช้ Apostille ได้แล้ว เอกสารภาษาต่างประเทศยังอาจต้องแปลเป็นภาษาไทยตามที่หน่วยงานไทยกำหนด ควรตรวจประกาศก่อนยื่น
- ผลการคัดค้าน จะรู้ชัดเมื่อพ้นช่วงที่รัฐภาคีคัดค้านได้แล้ว
ตัวอย่างสมมติ: ใบหย่าจีนที่ต้องใช้ต้นปี 2570
นางเอหย่ากับนายบีที่สำนักทะเบียนจีน และต้องการบันทึกการหย่าที่อำเภอในไทยในเดือนมกราคม 2570 ช่วงนั้นอนุสัญญายังไม่มีผลกับไทย นางเอจึงต้องใช้วิธีรับรองแบบเดิม คือผ่านโนตารีจีน หน่วยงานการต่างประเทศของจีน และสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในจีน แล้วแปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล ถ้าเธอรอใช้หลัง 28 กุมภาพันธ์ 2570 อาจใช้ Apostille ได้ ถ้าไม่มีการคัดค้าน แต่ต้องตรวจก่อนว่าอำเภอรับเอกสารแบบใด และยังต้องแปลเป็นไทยหรือไม่ การรอจึงไม่ใช่ทางที่แน่นอนเสมอไป ควรชั่งกับกำหนดเวลาที่ต้องใช้เอกสารจริง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในช่วงเปลี่ยนผ่าน
- คิดว่าไทยใช้ Apostille ได้แล้ว ณ พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีผล เอกสารที่ทำ Apostille มาอาจไม่ได้รับการยอมรับ และอาจต้องกลับไปรับรองแบบเดิม
- คิดว่าประเทศต้นทางเป็นภาคีแล้วจึงใช้กับไทยได้เลย ต้องให้อนุสัญญามีผลกับไทยด้วย และระหว่างกันต้องไม่มีการคัดค้าน
- คิดว่ามี Apostille แล้วไม่ต้องแปล Apostille รับรองลายมือชื่อ ตำแหน่ง และตราเท่านั้น ไม่ใช่คำแปล
- ปล่อยเอกสารที่รับรองแล้วไว้นานเกินไป สถานทูตไทยในโซลรับเฉพาะเอกสารที่รับรองจากเกาหลีมาไม่เกิน 3 เดือน
- สับสนเรื่องการส่งหมายกับ Apostille การส่งหมายศาลไปต่างประเทศเป็นคนละกลไก ดู ส่งหมายฟ้องหย่าไปต่างประเทศ ช่องทางต่างกันอย่างไร
เมื่อไรควรให้ทนายช่วย และทนายช่วยอะไรได้บ้าง
ควรปรึกษาทนายถ้ามีกำหนดเวลาที่ต้องใช้เอกสาร เช่น คดีที่ยื่นแล้ว หรือต้องบันทึกการหย่าก่อนสมรสใหม่ หรือถ้าเอกสารมาจากหลายประเทศ งานที่ทนายช่วยได้ เช่น
- ตรวจว่าเอกสารแต่ละฉบับต้องรับรองแบบเดิมหรือรอ Apostille ได้ โดยดูจากวันที่ต้องใช้และหน่วยงานที่จะยื่น
- ทำรายการเอกสารที่ต้องขอจากต่างประเทศ ให้ครบในรอบเดียว ไม่ต้องย้อนกลับไปขอใหม่
- ตรวจคำแปลภาษาไทยของเอกสารศาลและเอกสารทะเบียนให้ตรงกับต้นฉบับ ก่อนยื่นกรมการกงสุล
- ติดตามประกาศของหน่วยงานไทยหลัง 28 ก.พ. 2570 และปรับแผนเอกสารเมื่อมีวิธีปฏิบัติใหม่
ภาพรวมการรับรองเอกสารต่างประเทศสำหรับคดีหย่าอยู่ใน รับรองเอกสารต่างประเทศ ใช้ในคดีหย่า เรื่องล่ามและการแปลในศาลดู คดีหย่าคู่สมรสต่างชาติ ต้องมีล่ามไหม ถ้าจะบันทึกการหย่าที่ทำในต่างประเทศ ดูรายการเอกสารใน หย่าที่ต่างประเทศแล้วบันทึก คร.22 และภาพรวมทั้งสี่ประเทศอยู่ใน หย่ากับชาวต่างชาติ จีน เกาหลี อินโดนีเซีย อเมริกา ต่างกันอย่างไร หากต้องการให้ทนายตรวจแผนเอกสารของคุณ ติดต่อสำนักงาน
คำถามที่พบบ่อย
ตอนนี้ใช้ Apostille กับเอกสารที่จะยื่นในไทยได้หรือยัง?
ยังไม่ได้ ณ พฤศจิกายน 2569 อนุสัญญาจะมีผลสำหรับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 และเฉพาะกับรัฐที่ไม่คัดค้าน ระหว่างนี้เอกสารจากต่างประเทศยังต้องรับรองที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทย แล้วแปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล
หลัง 28 ก.พ. 2570 ยังต้องแปลเอกสารเป็นภาษาไทยไหม?
อาจยังต้องแปล เพราะ Apostille รับรองลายมือชื่อ ตำแหน่ง และตราเท่านั้น ไม่ใช่คำแปล ณ พฤศจิกายน 2569 หน่วยงานไทยยังไม่ประกาศว่าจะกำหนดเรื่องการแปลและรับรองคำแปลอย่างไร ควรตรวจประกาศก่อนยื่น
หน่วยงานใดของไทยจะออก Apostille?
ยังไม่มีประกาศ ณ พฤศจิกายน 2569 ข่าวของกระทรวงการต่างประเทศที่เผยแพร่จนถึงตอนนี้ยังไม่ระบุหน่วยงานผู้ออกและวิธีรับเอกสาร Apostille จากต่างประเทศ ควรติดตามประกาศของกรมการกงสุล
ถ้าจีน เกาหลี อินโดนีเซีย หรือสหรัฐฯ คัดค้านไทย จะเป็นอย่างไร?
ถ้ารัฐใดคัดค้านภายในช่วงที่อนุสัญญากำหนด อนุสัญญาจะไม่มีผลระหว่างไทยกับรัฐนั้น เอกสารระหว่างกันต้องรับรองแบบเดิมต่อไป ณ พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีบันทึกการคัดค้าน แต่ช่วงคัดค้านยังไม่สิ้นสุด
เอกสารที่จะยื่นเดือนหน้า ควรรอ Apostille ไหม?
ไม่ควรรอ ถ้าต้องใช้ก่อน 28 กุมภาพันธ์ 2570 เพราะช่วงนั้นอนุสัญญายังไม่มีผลกับไทย ควรรับรองแบบเดิมให้ครบ ถ้ากำหนดใช้อยู่หลังวันนั้น ให้ตรวจประกาศของหน่วยงานไทยและผลการคัดค้านก่อนตัดสินใจ
มีคำถามเกี่ยวกับกรณีของคุณ?
ปรึกษาทีมทนายความได้โดยตรง เราช่วยประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางที่เหมาะกับคุณ
